Amoxicillin

ระดับหลักฐาน: L5

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 8 รายการ

สารบัญ

Amoxicillin
Amoxicillin: จากยาปฏิชีวนะสู่ภาวะอะไมเลสในเลือดสูง

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

Amoxicillin: จากยาปฏิชีวนะสู่ภาวะอะไมเลสในเลือดสูง

สรุปสั้นๆ

Amoxicillin เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่ม β-lactam (penicillin) ใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียอย่างแพร่หลาย โมเดล TxGNN คาดการณ์ข้อบ่งใช้ใหม่ 8 รายการ โดยอันดับสูงสุดคือ ภาวะอะไมเลสในเลือดสูง (Hyperamylasemia) ด้วยคะแนน 99.63% อย่างไรก็ตาม ข้อบ่งใช้อันดับ 1 ไม่มีการทดลองทางคลินิกหรือวรรณกรรมสนับสนุน และข้อบ่งใช้อื่นส่วนใหญ่มีหลักฐานเพียงระดับ L5 (เฉพาะการทำนายจากโมเดล) ยกเว้น monoclonal gammopathy และ septicemic plague ที่มีหลักฐานระดับ L4

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	โรคติดเชื้อแบคทีเรีย (ไม่พบทะเบียนยาในฐานข้อมูล Thai FDA)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย (อันดับ 1)	ภาวะอะไมเลสในเลือดสูง (Hyperamylasemia)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.63%
ระดับหลักฐาน	L5 — มีเฉพาะการทำนายจากโมเดล ไม่มีการศึกษาจริง
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ไม่พบทะเบียนยาในฐานข้อมูล
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

สรุปข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนายทั้งหมด (8 รายการ)

อันดับ	ข้อบ่งใช้ใหม่	คะแนน TxGNN	ระดับหลักฐาน	การทดลอง	วรรณกรรม	คำแนะนำ
1	Hyperamylasemia (ภาวะอะไมเลสในเลือดสูง)	99.63%	L5	0	0	Hold
2	Polyclonal Hyperviscosity Syndrome (กลุ่มอาการความหนืดเลือดสูงแบบโพลีโคลนอล)	99.63%	L5	0	0	Hold
3	Congenital Analbuminemia (ภาวะไม่มีอัลบูมินในเลือดแต่กำเนิด)	99.59%	L5	0	0	Hold
4	Blood Group Incompatibility (ความไม่เข้ากันของหมู่เลือด)	99.40%	L5	0	1	Hold
5	Premalignant Hematological Disease (โรคเลือดระยะก่อนมะเร็ง)	99.29%	L5	0	0	Hold
6	Monoclonal Gammopathy (โรคแกมมอพาทีชนิดโมโนโคลนอล)	99.22%	L4	1	11	Hold
7	Hematological Disease with Peripheral Neuropathy	99.14%	L5	0	0	Hold
8	Septicemic Plague (กาฬโรคชนิดโลหิตเป็นพิษ)	99.13%	L4	0	9	Research Question

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์ (MOA) โดยละเอียดจากฐานข้อมูล ตามข้อมูลที่ทราบ Amoxicillin เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่ม β-lactam ที่ออกฤทธิ์โดยยับยั้งการสังเคราะห์ผนังเซลล์แบคทีเรีย (penicillin-binding proteins, PBPs) ซึ่งเป็นกลไกที่จำเพาะต่อเซลล์แบคทีเรียเท่านั้น

สำหรับข้อบ่งใช้อันดับ 1 (Hyperamylasemia): ไม่มีความเชื่อมโยงเชิงกลไกที่สมเหตุสมผล ในทางตรงกันข้าม ยากลุ่ม β-lactam เคยถูกรายงานว่าเป็น สาเหตุ ของภาวะอะไมเลสในเลือดสูง (ผลข้างเคียง) มากกว่าจะเป็นการรักษา

สำหรับข้อบ่งใช้ที่น่าสนใจที่สุด (อันดับ 6 — Monoclonal Gammopathy): มีความเชื่อมโยงเชิงกลไกบางส่วนผ่านโรค IPSID (Immunoproliferative Small Intestinal Disease) ซึ่งเป็นชนิดย่อยของ monoclonal gammopathy ที่เกี่ยวข้องกับการติดเชื้อ Helicobacter pylori เรื้อรัง Amoxicillin เป็นหนึ่งในยาหลักของสูตรกำจัด H. pylori และมีรายงานผู้ป่วยที่ IPSID หายหลังการกำจัดเชื้อสำเร็จ อย่างไรก็ตาม กลไกนี้ใช้ได้เฉพาะ IPSID ที่เกิดจากการติดเชื้อเท่านั้น ไม่สามารถขยายไปสู่ MGUS หรือ multiple myeloma ได้

สำหรับ Septicemic Plague (อันดับ 8): มีความเชื่อมโยงเชิงกลไกโดยตรง เนื่องจาก Yersinia pestis (เชื้อกาฬโรค) เป็นแบคทีเรียที่ amoxicillin สามารถยับยั้งได้ในหลอดทดลอง แต่ amoxicillin ไม่ใช่ยาตัวเลือกแรกสำหรับกาฬโรค (ยาตัวเลือกแรกคือ streptomycin, gentamicin, doxycycline, ciprofloxacin)

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ข้อบ่งใช้อันดับ 1 (Hyperamylasemia): ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง

ข้อบ่งใช้อันดับ 6 (Monoclonal Gammopathy): พบ 1 การทดลอง (ความเกี่ยวข้องต่ำ)

หมายเลขการทดลอง	ระยะ	สถานะ	จำนวนผู้เข้าร่วม	ผลลัพธ์หลัก
NCT00062231	ไม่ระบุ	ยุติก่อนกำหนด	351	เปรียบเทียบ Moxifloxacin กับ Ciprofloxacin + Amoxicillin/Clavulanic acid สำหรับการรักษาไข้ในผู้ป่วยมะเร็งที่มีเม็ดเลือดขาวนิวโทรฟิลต่ำแบบความเสี่ยงต่ำ (ไม่ได้ศึกษาผลต่อ monoclonal gammopathy โดยตรง)

⚠️ การทดลองนี้ได้รับการจัดระดับความเกี่ยวข้อง C (ต่ำ) — เป็นการศึกษาการใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อจัดการภาวะติดเชื้อในผู้ป่วยมะเร็ง ไม่ใช่การศึกษาผลต่อโรค monoclonal gammopathy

หลักฐานจากวรรณกรรม

ข้อบ่งใช้อันดับ 1 (Hyperamylasemia): ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง

ข้อบ่งใช้อันดับ 6 — Monoclonal Gammopathy (คัดเลือก 5 จาก 11 ฉบับ เรียงตามความเกี่ยวข้อง)

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
20513124	2010	Cohort	Am J Hematol	อุบัติการณ์สูงของผลบวกลวง Aspergillus galactomannan test ใน multiple myeloma (ข้อมูลพื้นหลังการจัดการภาวะติดเชื้อ)
22092390	2012	Case-control	J Oral Pathol Med	เปรียบเทียบ bisphosphonate-related ONJ ในผู้ป่วย myeloma กับมะเร็งเต้านม — amoxicillin ใช้เป็นส่วนหนึ่งของการรักษา ONJ
9030995	1996	Case series	Intern Med (Tokyo)	Mediterranean lymphoma (IPSID) รักษาด้วยยาปฏิชีวนะได้สำเร็จ — หลักฐานสำคัญที่สุดสำหรับกลไก H. pylori eradication
20300878	2010	Case report	J Gastrointest Cancer	IPSID ถดถอยหลังกำจัด H. pylori — สนับสนุนกลไกยาปฏิชีวนะในการรักษา monoclonal gammopathy ชนิดย่อย
8988128	1997	Case report	Lancet	IPSID ถดถอยหลังกำจัด H. pylori — ตีพิมพ์ในวารสารระดับสูง สนับสนุนกลไกเดียวกัน

ข้อบ่งใช้อันดับ 8 — Septicemic Plague (คัดเลือก 5 จาก 9 ฉบับ เรียงตามความเกี่ยวข้อง)

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
8203841	1994	Animal	Antimicrob Agents Chemother	ประเมิน amoxicillin และยาปฏิชีวนะอื่นในแบบจำลองหนูติดเชื้อ Y. pestis — amoxicillin ออกฤทธิ์ได้ทั้งในหลอดทดลองและในสัตว์ทดลอง
21628541	2011	In vitro	Antimicrob Agents Chemother	ทดสอบประสิทธิภาพยาปฏิชีวนะต่อ Y. pestis ภายในเซลล์มาโครฟาจ — ให้ข้อมูลค่า MBC ของยาต่างๆ
30563467	2018	In vitro	BMC Microbiol	ทดสอบความไวต่อยาปฏิชีวนะอย่างรวดเร็วสำหรับ Y. pestis — amoxicillin/clavulanic acid มีผลต่อสัณฐานวิทยาของเซลล์
3957763	1986	Case report	J Am Vet Med Assoc	แมวติดกาฬโรคชนิดต่อมน้ำเหลือง รักษาสำเร็จด้วย amoxicillin ร่วมกับ streptomycin
28643091	2017	Animal	EcoHealth	วัคซีนกาฬโรคป่าในสัตว์ — ข้อมูลพื้นหลังเกี่ยวกับ Y. pestis

ข้อบ่งใช้อันดับ 4 — Blood Group Incompatibility (1 ฉบับ)

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
40350274	2025	Case report	Rinsho Ketsueki	Campylobacter lari bacteremia ในผู้ป่วยหลังปลูกถ่ายไขกระดูกที่มีหมู่เลือด ABO ไม่เข้ากัน — amoxicillin ใช้จัดการภาวะติดเชื้อร่วม ไม่ใช่รักษาความไม่เข้ากันของหมู่เลือด

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

ไม่พบทะเบียนยา Amoxicillin (สารเดี่ยว, DrugBank ID: DB01060) ในฐานข้อมูล Thai FDA จากการสืบค้นเมื่อวันที่ 2026-03-10

หมายเหตุ: Amoxicillin เป็นยาปฏิชีวนะที่ใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลก การไม่พบทะเบียนอาจเกิดจากข้อจำกัดในการสืบค้น เช่น ยาอาจจดทะเบียนในชื่อสูตรผสม (เช่น Amoxicillin/Clavulanic acid) หรือชื่อภาษาไทยที่ไม่ตรงกับคำค้น แนะนำให้ตรวจสอบซ้ำกับฐานข้อมูล Thai FDA โดยตรง

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

⚠️ ช่องว่างข้อมูลสำคัญ (Blocking): ยังไม่มีข้อมูลคำเตือน ข้อห้ามใช้ และปฏิกิริยาระหว่างยาจากเอกสารกำกับยาของ Thai FDA ข้อมูลนี้จำเป็นต้องรวบรวมก่อนจึงจะสามารถประเมินความปลอดภัยเบื้องต้น (S1) ได้

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล:

ข้อบ่งใช้ส่วนใหญ่ขาดความสมเหตุสมผลเชิงกลไก: Amoxicillin ออกฤทธิ์ยับยั้งผนังเซลล์แบคทีเรียเท่านั้น ไม่มีกลไกที่เชื่อมโยงกับโรคเลือด โรคทางพันธุกรรม หรือโรคภูมิคุ้มกันที่เป็นข้อบ่งใช้อันดับ 1-5 และ 7
ข้อบ่งใช้ที่มีหลักฐานบางส่วน (อันดับ 6, 8): Monoclonal gammopathy มีกลไกทางอ้อมผ่าน IPSID/H. pylori eradication แต่จำกัดเฉพาะชนิดย่อย และ Septicemic plague มีหลักฐาน in vitro/สัตว์ทดลองแต่ amoxicillin ไม่ใช่ยาตัวเลือกแรก
ข้อมูลความปลอดภัยจาก Thai FDA ยังไม่มี ทำให้ไม่สามารถเข้าสู่ขั้นตอนประเมินความปลอดภัยเบื้องต้น (S1) ได้

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

รวบรวมข้อมูลคำเตือนและข้อห้ามใช้จากเอกสารกำกับยาของ Thai FDA
สืบค้นข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์ (MOA) จาก DrugBank API
ตรวจสอบทะเบียนยา Amoxicillin ในประเทศไทยซ้ำ (อาจจดทะเบียนภายใต้ชื่ออื่น)
สำหรับ monoclonal gammopathy (อันดับ 6): ประเมินความเป็นไปได้เฉพาะในกรณี IPSID ที่เกี่ยวข้องกับ H. pylori
สำหรับ septicemic plague (อันดับ 8): พิจารณาเฉพาะในบริบทที่ยาตัวเลือกแรกไม่สามารถใช้ได้

⚕️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: รายงานนี้จัดทำขึ้นเพื่อการวิจัยเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ ผลการทำนายจากโมเดล TxGNN ต้องผ่านการตรวจสอบทางคลินิกก่อนนำไปประยุกต์ใช้