Chlorpheniramine
| ระดับหลักฐาน: L2 | ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ |
สารบัญ
Chlorpheniramine: จากโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ สู่ ลมพิษจากการแพ้
สรุปสั้นๆ
Chlorpheniramine เป็นยาต้านฮิสตามีน H1 รุ่นแรกกลุ่ม Alkylamine ที่ใช้มาตั้งแต่ทศวรรษ 1950 เป็นหลักสำหรับบรรเทาอาการหวัดและโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่ายาตัวนี้อาจมีประสิทธิผลในการรักษา โรคลมพิษจากการแพ้ (Allergic Urticaria) ด้วยคะแนนความเชื่อมั่น 99.76% ปัจจุบันมี การทดลองทางคลินิก 3 รายการ สนับสนุนแนวทางนี้ แม้จะยังไม่มีวรรณกรรม PubMed เฉพาะเจาะจงสำหรับข้อบ่งใช้นี้
ภาพรวมฉบับย่อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ข้อบ่งใช้เดิม | โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ / อาการหวัด (ไม่มีทะเบียนในไทย) |
| ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย | โรคลมพิษจากการแพ้ (Allergic Urticaria) |
| คะแนนการทำนาย TxGNN | 99.76% |
| ระดับหลักฐาน | L2 |
| สถานะการวางจำหน่ายในไทย | ✗ ยังไม่มีการวางจำหน่าย |
| จำนวนใบอนุญาต | 0 |
| คำแนะนำในการตัดสินใจ | Proceed with Guardrails |
ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดจากฐานข้อมูล DrugBank อย่างไรก็ตาม จากหลักฐานในวรรณกรรม Chlorpheniramine เป็น ยาต้านฮิสตามีน H1 รุ่นแรกกลุ่ม Alkylamine ที่ออกฤทธิ์แข่งขัน (Competitive antagonism) กับ Histamine ที่ตัวรับ H1 บนผนังหลอดเลือดและเซลล์ภูมิคุ้มกัน ขัดขวางการเพิ่มการซึมผ่านของหลอดเลือดและการก่อตัวของ Wheal/Flare นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิก (Anticholinergic) ช่วยยับยั้งการหลั่งของต่อมต่างๆ รอง
โรคลมพิษจากการแพ้ (Allergic Urticaria) มีกลไกหลักคือ IgE-mediated activation ของ Mast cells ซึ่งนำไปสู่การหลั่ง Histamine จำนวนมาก ก่อให้เกิดการขยายตัวของหลอดเลือดและการรั่วซึมของ plasma ออกนอกหลอดเลือดในชั้นผิวหนัง กลไกการบล็อก H1 receptor ของ Chlorpheniramine จึงตรงกับพยาธิวิทยาหลักของโรคนี้โดยตรง และ repurposing_rationale ในชุดข้อมูลนี้ระบุชัดว่า "ความเชื่อมโยงกลไกสูงมาก"
โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้และโรคลมพิษจากการแพ้ต่างขับเคลื่อนโดย Histamine-mediated allergic cascade เหมือนกัน ความแตกต่างอยู่เพียงอวัยวะเป้าหมาย (nasal mucosa vs. skin dermis) แต่กลไกระดับโมเลกุลร่วมกัน การขยายขอบเขตจากข้อบ่งใช้หนึ่งสู่อีกข้อบ่งใช้หนึ่งภายในกลุ่มโรคภูมิแพ้จึงมีรากฐานทางวิทยาศาสตร์แข็งแกร่ง
หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
| หมายเลขการทดลอง | ระยะ | สถานะ | จำนวนผู้เข้าร่วม | ผลลัพธ์หลัก |
|---|---|---|---|---|
| NCT01293201 | Phase 3 | เสร็จสิ้น | 290 | RCT หลายศูนย์ Double-blind ประเมินความปลอดภัยและประสิทธิผลของ STAHIST (Pseudoephedrine + Chlorpheniramine + Belladonna alkaloid) ในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ตามฤดูกาล อายุ ≥12 ปี |
| NCT03296358 | N/A | เสร็จสิ้น | 75 | RCT Double-blind ประเมินการเพิ่ม Corticosteroid ระยะสั้นร่วมกับการรักษามาตรฐานด้วย H1 Antihistamines ในผู้ป่วยลมพิษ |
| NCT02082054 | Phase 2 | ไม่ทราบ | 125 | ประเมินความปลอดภัยและประสิทธิผลของ Atropine หลายขนาดร่วมกับ Pseudoephedrine 120 mg / Chlorpheniramine 8 mg ในผู้ป่วยโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ตามฤดูกาล อายุ ≥12 ปี |
หลักฐานจากวรรณกรรม
ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องสำหรับข้อบ่งใช้นี้
ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา
สรุปและขั้นตอนถัดไป
การตัดสินใจ: Proceed with Guardrails
เหตุผล: มีการทดลองทางคลินิก Phase 3 ที่เสร็จสมบูรณ์ 1 รายการ (NCT01293201, n=290) สนับสนุนการใช้ยาในกลุ่มโรคภูมิแพ้ ประกอบกับกลไก H1 blockade ที่ตรงกับพยาธิวิทยาหลักของโรคลมพิษจากการแพ้โดยตรง ระดับหลักฐาน L2 เพียงพอสำหรับการดำเนินการต่อภายใต้เงื่อนไข
หากต้องการดำเนินการต่อต้อง: