Levothyroxine
| ระดับหลักฐาน: L3 | ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ |
สารบัญ
Levothyroxine: จากภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนสู่คอพอกเฉพาะถิ่น
สรุปสั้นๆ
Levothyroxine (LT4) เป็นยาฮอร์โมนไทรอยด์สังเคราะห์ที่ใช้รักษาภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมนและทดแทนฮอร์โมนหลังผ่าตัดต่อมไทรอยด์ โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ คอพอกเฉพาะถิ่น (Endemic Goiter) โดยอาศัยกลไกยับยั้ง TSH เพื่อลดการกระตุ้นให้ต่อมไทรอยด์ขยายตัว ปัจจุบันมี การทดลองทางคลินิก 1 รายการ และ วรรณกรรม 20 ฉบับ ที่เกี่ยวข้องกับบริบทนี้ แม้วรรณกรรมส่วนใหญ่จะเน้นการเสริมไอโอดีนเป็นการรักษาหลักมากกว่า LT4
ภาพรวมฉบับย่อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ข้อบ่งใช้เดิม | ภาวะพร่องไทรอยด์ฮอร์โมน (Hypothyroidism) |
| ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย | คอพอกเฉพาะถิ่น (Endemic Goiter) |
| คะแนนการทำนาย TxGNN | 99.81% |
| ระดับหลักฐาน | L3 |
| สถานะการวางจำหน่ายในไทย | ✗ ยังไม่ขึ้นทะเบียน |
| จำนวนใบอนุญาต | 0 รายการ |
| คำแนะนำในการตัดสินใจ | Hold |
ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดจากฐานข้อมูลที่ทำการสืบค้น อย่างไรก็ตาม จากหลักฐานทางคลินิกที่ทราบกันดี Levothyroxine เป็นฮอร์โมนไทรอยด์สังเคราะห์ชนิด T4 ที่เมื่อให้จากภายนอกร่างกายจะกระตุ้น negative feedback loop ของแกน hypothalamus-pituitary-thyroid ทำให้ต่อมใต้สมองลดการหลั่ง TSH ลง
คอพอกเฉพาะถิ่นเกิดจากภาวะขาดไอโอดีนเรื้อรัง ส่งผลให้ TSH สูงขึ้นต่อเนื่องและกระตุ้นเซลล์ไทรอยด์ให้แบ่งตัวจนเกิดการขยายตัวของต่อมแบบชดเชย LT4 ภายนอกสามารถตัดวงจรนี้ได้โดยการลด TSH ผ่าน negative feedback ลดสัญญาณกระตุ้นการเจริญเติบโตของเนื้อเยื่อไทรอยด์ มีรายงานจากปี 1988 (PMID 3278876) ที่ทดสอบ LT4 150 µg/วัน เปรียบกับ LT4 + potassium iodide ในผู้ป่วยคอพอกเฉพาะถิ่น 74 ราย พบว่าทั้งสองกลุ่มลดขนาดคอพอกได้ภายใน 6 เดือน นับเป็นหลักฐานโดยตรงที่ชัดเจนที่สุดที่มีในขณะนี้
อย่างไรก็ตาม การรักษาขั้นต้นตามแนวทางสากลสำหรับคอพอกเฉพาะถิ่นยังคงเป็นการเสริมไอโอดีน (เช่น เกลือเสริมไอโอดีน น้ำมันไอโอดีน) LT4 มีบทบาทสนับสนุนเป็นหลักในรายที่มีภาวะ hypothyroidism ร่วมด้วย และยังขาด RCT คุณภาพสูงในยุคปัจจุบันที่สนับสนุนการใช้ LT4 เป็นการรักษาหลักในข้อบ่งใช้นี้
หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
| หมายเลขการทดลอง | ระยะ | สถานะ | จำนวนผู้เข้าร่วม | ผลลัพธ์หลัก |
|---|---|---|---|---|
| NCT04482907 | N/A | เสร็จสิ้น | 68 | ทดสอบสมุนไพร Dill (Anethum graveolens L.) ในผู้ป่วยไทรอยด์อักเสบและก้อนในต่อมไทรอยด์ — ยาที่ศึกษาไม่ใช่ LT4 ให้เฉพาะบริบทภูมิหลังของโรคในกลุ่มผู้ป่วยอวัยวะเดียวกัน |
หลักฐานจากวรรณกรรม
| PMID | ปี | ประเภท | วารสาร | ผลลัพธ์หลัก |
|---|---|---|---|---|
| 3278876 | 1988 | RCT | Deutsche Medizinische Wochenschrift | หลักฐานโดยตรงสำหรับ LT4 — เปรียบ LT4 150 µg/วัน กับ LT4+potassium iodide ในคอพอกเฉพาะถิ่น 74 ราย พบว่าลดขนาดคอพอกได้ทั้งสองกลุ่มหลัง 6 เดือน |
| 4312017 | 1969 | RCT | Am J Clin Nutrition | Iodized oil ฉีดป้องกันและรักษาคอพอกเฉพาะถิ่นในเอกวาดอร์และเปรู — แสดงให้เห็นว่าไอโอดีนเป็นการรักษาหลักในพื้นที่ขาดไอโอดีน |
| 25629792 | 2015 | RCT | Curr Med Res Opin | เสริมไอโอดีนในสตรีมีครรภ์พื้นที่คอพอกเฉพาะถิ่น (n=460) ช่วยปรับสมดุลไทรอยด์และปรับปรุงผลลัพธ์คลอด |
| 6309889 | 1983 | Cohort | J Clin Endocrinol Metab | Iodized oil ใน 58 ผู้ป่วยคอพอกจากกรีซ — ลดขนาดคอพอก ปรับระดับ T4, T3, TSH ภายใน 6 เดือน |
| 3090091 | 1986 | Cohort | J Clin Endocrinol Metab | สำรวจไทรอยด์ใน 1,218 คนในพื้นที่คอพอกเฉพาะถิ่นทางเหนืออิตาลี — TSH สูงสัมพันธ์ผกผันกับระดับ T4 |
| 263304 | 1978 | Cohort | J Clin Endocrinol Metab | ไทรอยด์ของแม่และทารกในพื้นที่คอพอกรุนแรง (Zaire) — แก้ไขขาดไอโอดีนปรับปรุงฟังก์ชันไทรอยด์ทั้งแม่และลูก |
| 8121602 | 1993 | Cohort | Minerva Ginecologica | หญิงตั้งครรภ์ 38 รายมีคอพอกเฉพาะถิ่น — 4 ราย (10.5%) ได้รับ L-thyroxine 50-100 µg/วัน ระหว่างตั้งครรภ์ คอพอกไม่มีอาการใน 97.4% |
| 2031356 | 1991 | Review | World J Surgery | ทบทวนบทบาทของขาดไอโอดีนในคอพอกเฉพาะถิ่น และความท้าทายของโครงการป้องกันด้วยไอโอดีนในระดับประเทศ |
| 36839362 | 2023 | Review | Nutrients | ภาพรวมล่าสุดของภาวะขาดไอโอดีนและแนวทางป้องกัน ครอบคลุมกลุ่มเสี่ยงและกลไกการดูดซึมไอโอดีน |
| 6863473 | 1983 | Cohort | J Clin Endocrinol Metab | สำรวจผู้ป่วยคอพอกในเวียดนาม (n=1,554) — พบบทบาทของอาหารที่มีสาร goitrogen (มันสำปะหลัง) ร่วมกับขาดไอโอดีน |
ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย
ปัจจุบัน Levothyroxine ยังไม่มีการขึ้นทะเบียนในประเทศไทย ตามข้อมูล ณ วันที่ 24 เมษายน 2026 ไม่พบใบอนุญาตใดๆ จาก Thai FDA
ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา
สรุปและขั้นตอนถัดไป
การตัดสินใจ: Hold
เหตุผล: แม้จะมีพื้นฐานทางกลไกที่สมเหตุสมผล (LT4 ลด TSH → ลดสัญญาณกระตุ้นการขยายตัวของไทรอยด์) และมีงานศึกษาโดยตรงจากปี 1988 สนับสนุน แต่การรักษามาตรฐานสำหรับคอพอกเฉพาะถิ่นยังคงเป็นการเสริมไอโอดีน ขาด RCT คุณภาพสูงในยุคปัจจุบันที่สนับสนุน LT4 เป็นการรักษาหลัก และยาชนิดนี้ยังไม่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย
หากต้องการดำเนินการต่อต้อง: