Risperidone

ระดับหลักฐาน: L5

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 6 รายการ

---

สารบัญ

1. Risperidone
2. Risperidone: จากโรคจิตเภทสู่อัมพาตการมองในแนวนอนชนิดครอบครัว (HGPPS)
   1. สรุปสั้นๆ
   2. ภาพรวมฉบับย่อ
   3. ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
   4. หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
   5. หลักฐานจากวรรณกรรม
   6. ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย
   7. ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
   8. สรุปและขั้นตอนถัดไป
   9. ทบทวนวรรณกรรมเฉพาะทางเพื่อตรวจสอบว่ามีกลไกทางประสาทวิทยาใดๆ ที่เชื่อม D2/5-HT2A กับ ROBO3 pathway หรือไม่ก่อนพิจารณาเลื่อนระดับ

---

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

---

Risperidone: จากโรคจิตเภทสู่อัมพาตการมองในแนวนอนชนิดครอบครัว (HGPPS)

สรุปสั้นๆ

Risperidone เป็นยาต้านโรคจิตชนิดไม่ปกติ (atypical antipsychotic) ที่ใช้รักษาโรคจิตเภท โรคสองขั้ว และพฤติกรรมก้าวร้าวในโรคออทิสติกเป็นหลักในระดับสากล โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ อัมพาตการมองในแนวนอนชนิดครอบครัวพร้อมกระดูกสันหลังคดแบบดำเนินโรค (Gaze Palsy, Familial Horizontal, with Progressive Scoliosis — HGPPS) ปัจจุบัน ไม่มีการทดลองทางคลินิก และ ไม่มีวรรณกรรม สนับสนุนแนวทางนี้เลย

---

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	โรคจิตเภท, โรคสองขั้ว (ระดับสากล; ยังไม่ขึ้นทะเบียนในไทย)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	อัมพาตการมองในแนวนอนชนิดครอบครัวพร้อมกระดูกสันหลังคด (Gaze Palsy, Familial Horizontal, with Progressive Scoliosis)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.76%
ระดับหลักฐาน	L5
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ไม่ได้วางจำหน่าย
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

---

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดในระบบ Risperidone ออกฤทธิ์ผ่านการยับยั้งตัวรับ dopamine D2 และ serotonin 5-HT2A เป็นหลัก ซึ่งเป็นพื้นฐานของการรักษาโรคจิตเภทและโรคสองขั้ว กลไกนี้ช่วยปรับสมดุลของวงจรประสาทที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และการรับรู้

อย่างไรก็ตาม HGPPS เกิดจากการกลายพันธุ์ของยีน ROBO3 ซึ่งควบคุมการพัฒนาและการข้ามแกนกลางของเส้นใยประสาทในก้านสมอง กลไกนี้ไม่มีจุดเชื่อมต่อทางสรีรวิทยาที่ทราบกับเส้นทาง dopaminergic หรือ serotonergic ของ Risperidone

คะแนนการทำนายสูงถึง 99.76% น่าจะเกิดจากความใกล้ชิดของโหนดใน TxGNN knowledge graph แบบไม่จำเพาะ (non-specific graph proximity) มากกว่าความเชื่อมโยงทางกลไกที่แท้จริง การคาดการณ์นี้จึงมีความสมเหตุสมผลทางชีววิทยาอยู่ในระดับต่ำมาก

---

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง

---

หลักฐานจากวรรณกรรม

ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง

---

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

Risperidone ยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียนในประเทศไทย (0 ใบอนุญาต) จึงไม่มีข้อมูลทะเบียนยาหรือชื่อการค้าในประเทศ

---

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

---

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: ไม่มีหลักฐานทางคลินิกหรือวรรณกรรมรองรับแม้แต่รายการเดียว และกลไกการออกฤทธิ์ของ Risperidone (D2/5-HT2A antagonism) ไม่มีความเชื่อมโยงที่ทราบกับพยาธิสรีรวิทยาของ HGPPS (ROBO3 mutation) คะแนนสูงจาก TxGNN น่าจะเกิดจาก non-specific knowledge graph proximity

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

• ดึงข้อมูล MOA โดยละเอียดจาก DrugBank API (แก้ไข DG002)
• ดาวน์โหลดและวิเคราะห์เอกสารกำกับยาจาก EMA/FDA เพื่อประเมินคำเตือนและข้อห้ามใช้ (แก้ไข DG001)

• ทบทวนวรรณกรรมเฉพาะทางเพื่อตรวจสอบว่ามีกลไกทางประสาทวิทยาใดๆ ที่เชื่อม D2/5-HT2A กับ ROBO3 pathway หรือไม่ก่อนพิจารณาเลื่อนระดับ