Tizanidine
| ระดับหลักฐาน: L3 | ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ |
สารบัญ
ใช้ txgnn-pipeline เป็น context แล้ว ขณะนี้กำลังสร้างรายงานประเมินสำหรับ Tizanidine
Tizanidine: จากภาวะกล้ามเนื้อเกร็งสู่โรคไมเกรน
สรุปสั้นๆ
Tizanidine เป็นยาคลายกล้ามเนื้อชนิดออกฤทธิ์ส่วนกลาง กลุ่ม α2 adrenergic receptor agonist ที่ใช้รักษาภาวะกล้ามเนื้อเกร็ง (muscle spasticity) มาอย่างยาวนาน โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่ายานี้อาจมีประสิทธิผลในการป้องกัน โรคไมเกรน (Migraine Disorder) ผ่านกลไกการยับยั้งการส่งสัญญาณความเจ็บปวดที่ระดับไขสันหลังและการคลายกล้ามเนื้อบริเวณศีรษะ-คอ ปัจจุบันมี การทดลองทางคลินิก 2 รายการ (รวม Phase 3 RCT ที่กำลังรับสมัคร) และ วรรณกรรม 18 ฉบับ สนับสนุนแนวทางนี้
ภาพรวมฉบับย่อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ข้อบ่งใช้เดิม | ภาวะกล้ามเนื้อเกร็ง (Muscle Spasticity) |
| ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย | โรคไมเกรน (Migraine Disorder) |
| คะแนนการทำนาย TxGNN | 99.79% |
| ระดับหลักฐาน | L3 |
| สถานะการวางจำหน่ายในไทย | ✗ ยังไม่วางจำหน่าย |
| จำนวนใบอนุญาต | 0 รายการ |
| คำแนะนำในการตัดสินใจ | Proceed with Guardrails |
ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
Tizanidine เป็น α2 adrenergic receptor agonist ที่ออกฤทธิ์ผ่านสองกลไกหลัก ได้แก่ (1) ยับยั้งการปล่อย glutamate จากบริเวณ dorsal horn ของไขสันหลัง ช่วยลดภาวะ central sensitization ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของพยาธิสรีรวิทยาโรคไมเกรน และ (2) คลายกล้ามเนื้อบริเวณศีรษะและคอที่เป็นปัจจัยกระตุ้นเชิงกลไก นอกจากนี้ยังปรับสมดุล descending pain inhibition pathway ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการรับรู้ความเจ็บปวดในผู้ป่วยไมเกรน
ความเชื่อมโยงระหว่างข้อบ่งใช้เดิม (ภาวะกล้ามเนื้อเกร็ง) และข้อบ่งใช้ใหม่ (ไมเกรน) อยู่ที่กลไก α2 adrenergic agonism ร่วมกัน ยาในกลุ่มนี้อย่าง clonidine และ guanfacine มีประวัติการใช้ในการป้องกันไมเกรนอยู่ก่อนแล้ว จึงเกิด class effect ที่สนับสนุน tizanidine อีกทางหนึ่ง ยิ่งกว่านั้น tizanidine ยังออกฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อ pericranial ได้โดยตรง ซึ่งเป็นกลไกที่เกี่ยวข้องกับทั้ง tension-type headache และ migraine แบบผสม
ปัจจุบันมีหลักฐานทางคลินิกที่สนับสนุนจากการศึกษา double-blind placebo-controlled multicenter (Saper et al., 2002; PMID 12167135) ที่แสดงให้เห็นว่า tizanidine ลดความถี่ของ chronic daily headache ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และขณะนี้มี Phase 3 RCT ที่ออกแบบเฉพาะสำหรับการป้องกันไมเกรน (NCT05484349) กำลังรับสมัครอยู่ หากสำเร็จจะยกระดับหลักฐานขึ้นสู่ L1
หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
| หมายเลขการทดลอง | ระยะ | สถานะ | จำนวนผู้เข้าร่วม | ผลลัพธ์หลัก |
|---|---|---|---|---|
| NCT05484349 | Phase 3 | กำลังรับสมัคร | 189 | ประเมินประสิทธิผล ความปลอดภัย และความทนทานของ tizanidine hydrochloride รับประทานเพื่อป้องกันการเกิดไมเกรนในผู้ใหญ่อายุ 18–65 ปี (มีหรือไม่มี aura ประวัติ ≥1 ปี) แบบ multicenter, randomized, double-blind, placebo-controlled |
| NCT02403687 | N/A | เสร็จสิ้น | 300 | การศึกษาเชิงสังเกต 24 สัปดาห์ว่าด้วยประสิทธิผลของสารประกอบยาแก้ปวดหลากหลายชนิดในการบรรเทาอาการปวด ครอบคลุมกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการไมเกรน |
หลักฐานจากวรรณกรรม
| PMID | ปี | ประเภท | วารสาร | ผลลัพธ์หลัก |
|---|---|---|---|---|
| 12167135 | 2002 | RCT | Headache | ประเมินประสิทธิผลของ tizanidine hydrochloride เทียบยาหลอกในฐานะ adjunctive prophylaxis สำหรับ chronic daily headache (chronic migraine, migrainous headache, tension-type headache) แบบ double-blind multicenter |
| 11318882 | 2001 | Cohort | Headache | การศึกษา open-label ปรับขนาดยา tizanidine hydrochloride เพื่อป้องกัน chronic daily headache; ประเมินประสิทธิผลและความปลอดภัย |
| 40983294 | 2025 | In vitro | J Controlled Release | supramolecular self-assembly ของ tizanidine + meloxicam แสดงฤทธิ์ต้านไมเกรนแบบ synergistic; สนับสนุนศักยภาพการพัฒนาสูตรยาผสมใหม่สำหรับโรคไมเกรน |
| 12696998 | 2003 | Review | CNS Drugs | บทวิจารณ์ฤทธิ์ของ baclofen, tizanidine และ botulinum toxin A ในการป้องกันไมเกรนและ tension-type headache; tizanidine แสดงศักยภาพในกลุ่มยาคลายกล้ามเนื้อ |
| 15115635 | 2004 | Review | Curr Pain Headache Rep | รวบรวมตัวเลือกยาป้องกันไมเกรนใหม่; นำเสนอข้อมูลของ tizanidine ควบคู่กับ topiramate, zonisamide และ botulinum toxin |
| 17115988 | 2006 | Review | Headache | ทบทวนการรักษาเชิงป้องกันของ chronic daily headache; กล่าวถึง tizanidine เป็นหนึ่งในยาที่ได้รับการศึกษาร่วมกับ topiramate และ gabapentin |
| 31365643 | 2019 | Review | Arq Neuropsiquiatr | Consensus ของ Brazilian Headache Society ว่าด้วยการรักษา chronic migraine; ให้คำแนะนำตามหลักฐานปัจจุบัน |
| 20442572 | 2010 | Review | Curr Opin Neurol | การพัฒนาการรักษา chronic migraine; ทบทวน RCT ล่าสุดและความเข้าใจใหม่เกี่ยวกับพยาธิสรีรวิทยาของไมเกรน |
| 19188563 | 2009 | Review | Neurology | การปรับกลยุทธ์รักษา chronic migraine แบบ dynamic; ทบทวน comparator studies ของยาป้องกันหลายชนิดในสภาพแวดล้อมทางคลินิกจริง |
| 11903539 | 2002 | Case series | Headache | low-dose tizanidine ร่วมกับ NSAIDs สำหรับ detoxification จาก analgesic rebound headache; แสดงบทบาทของ tizanidine ในบริบทกลุ่มอาการปวดศีรษะสะสม |
ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย
ปัจจุบัน Tizanidine ยังไม่มีการขึ้นทะเบียนและวางจำหน่ายในประเทศไทย (ข้อมูล Thai FDA ณ วันที่ 24 มีนาคม 2026 ไม่พบรายการใบอนุญาต)
ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา
สรุปและขั้นตอนถัดไป
การตัดสินใจ: Proceed with Guardrails
เหตุผล: มีหลักฐาน RCT แบบ double-blind multicenter สำหรับ chronic daily headache และ Phase 3 RCT ที่กำลังรับสมัคร (NCT05484349) สำหรับการป้องกันไมเกรนโดยตรง ประกอบกับกลไก α2 adrenergic agonism ที่มีความสมเหตุสมผลทางเภสัชวิทยาสูง และมีบทวิจารณ์จากหลายสถาบันสนับสนุน แม้ยาจะยังไม่ได้รับการอนุมัติข้อบ่งใช้นี้อย่างเป็นทางการ
หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:
- ดาวน์โหลดและวิเคราะห์เอกสารกำกับยาจาก TFDA เพื่อประเมินคำเตือนและข้อห้ามใช้ (แก้ไข DG001 — ระดับ Blocking)
- สืบค้นข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียด (MOA) จาก DrugBank API (แก้ไข DG002 — ระดับ High)
- ติดตามผลการศึกษา NCT05484349 (Phase 3 คาดสิ้นสุด ธ.ค. 2025) เพื่อยกระดับหลักฐานจาก L3 → L1
- ประเมินความเป็นไปได้ในการยื่นขอขึ้นทะเบียน Thai FDA เนื่องจากยังไม่มีใบอนุญาตในประเทศไทย
-
พิจารณาผลข้างเคียงที่พบบ่อยของ tizanidine (ง่วงซึม, hypotension) ในการออกแบบโปรโตคอลติดตามความปลอดภัยของผู้ป่วย