Vitamin D

ระดับหลักฐาน: L5

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ

สารบัญ

Vitamin D
Vitamin D: จากสุขภาพกระดูกและแคลเซียมสู่ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

ใช้ทักษะ txgnn-pipeline เพื่อตรวจสอบบริบทเรียบร้อยแล้ว กำลังสร้างรายงานจาก Evidence Pack…

Vitamin D: จากสุขภาพกระดูกและแคลเซียมสู่ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ

สรุปสั้นๆ

Vitamin D (DrugBank ID: DB11094) เป็นวิตามินที่ละลายในไขมัน มีบทบาทหลักในการควบคุมการดูดซึมแคลเซียมและฟอสฟอรัส ดูแลสุขภาพกระดูก และรักษาภาวะขาดวิตามินดี โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ (Primary Release Disorder of Platelets) ด้วยคะแนน 93.11% อย่างไรก็ตาม จากการค้นหาพบ การทดลองทางคลินิก 11 รายการ แต่ ไม่มีรายการใดมีความเกี่ยวข้องโดยตรง กับเป้าหมายการรักษา และ ไม่พบวรรณกรรมสนับสนุน การใช้งานนี้เลย

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ภาวะขาดวิตามินดี, โรคกระดูกพรุน, การควบคุมสมดุลแคลเซียม (ไม่มีข้อบ่งใช้จากทะเบียนยาไทย)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ (Primary Release Disorder of Platelets)
คะแนนการทำนาย TxGNN	93.11%
ระดับหลักฐาน	L5
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	ยังไม่ได้จดทะเบียน
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ตัวรับวิตามินดี (Vitamin D Receptor, VDR) มีการแสดงออกในเมกะคาริโอไซต์ (megakaryocytes) ซึ่งเป็นเซลล์ต้นกำเนิดของเกล็ดเลือด และในเกล็ดเลือดโดยตรง ในทางทฤษฎี การกระตุ้น VDR อาจมีส่วนในการปรับสัญญาณที่ควบคุมกระบวนการปล่อยสารจากแกรนูลของเกล็ดเลือด (platelet granule release signaling pathway) ซึ่งเป็นรากฐานที่ทำให้โมเดล TxGNN คาดการณ์ความเชื่อมโยงนี้

อย่างไรก็ตาม การเชื่อมโยงเชิงกลไกระหว่าง Vitamin D กับความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิโดยเฉพาะ ถือว่ามีระดับการคาดเดาสูงมาก ความผิดปกตินี้ส่วนใหญ่เกิดจากความบกพร่องของเส้นทางสัญญาณเฉพาะเจาะจงในเกล็ดเลือด (เช่น cyclooxygenase, ADP pathway, หรือ storage pool deficiency) ซึ่งไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมหลักของ VDR

ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานจากการทดลองทางคลินิก งานวิจัยก่อนคลินิก หรือวรรณกรรมใดๆ ที่ยืนยันว่า Vitamin D สามารถแก้ไขหรือบรรเทาความผิดปกติประเภทนี้ได้ การทดลองที่ค้นพบจากการค้นหาล้วนเป็นหัวข้ออื่นที่ไม่เกี่ยวข้อง

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

⚠️ การทดลองทั้ง 11 รายการที่พบมีระดับความเกี่ยวข้อง C ทั้งหมด — ไม่มีรายการใดที่ศึกษาผลของ Vitamin D ต่อความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดโดยตรง

หมายเลขการทดลอง	ระยะ	สถานะ	จำนวนผู้เข้าร่วม	ผลลัพธ์หลัก
NCT07087561	N/A	กำลังรับสมัคร	360	โภชนาการระยะสั้นร่วมกับการศึกษาสุขภาพในผู้ป่วยหลังผ่าตัดมะเร็งลำไส้ใหญ่
NCT04537559	N/A	ไม่ทราบ	240,000	ผลกระทบของ COVID-19 ต่ออัตราป่วยและเสียชีวิตของผู้ป่วยที่ไม่ใช่ COVID ในเจนีวา
NCT05711810	Phase 4	เสร็จสิ้น	1	การศึกษาโปรตีน Spike 2 ของ SARS-CoV-2 และเทคนิคไหลเวียนโลหิต (n=1, รายงานเดี่ยว)
NCT03980132	Phase 4	เสร็จสิ้น	184	ประสิทธิผลและความปลอดภัยของ Lugol Solution ในการเตรียมผู้ป่วย Graves ก่อนผ่าตัด
NCT04845971	Phase 2	เสร็จสิ้น	97	GcMAF รุ่น 3 ชนิดรับประทานในผู้ป่วย COVID-19 ปอดบวมที่นอนรักษาในโรงพยาบาล
NCT04659486	N/A	ไม่ทราบ	100	การติดตามเด็กและวัยรุ่นที่ติดเชื้อ COVID-19 ในเซาเปาลู บราซิล
NCT05393362	N/A	เสร็จสิ้น	65	โปรแกรมฟื้นฟูหัวใจในผู้สูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว
NCT00596947	Phase 4	ยุติแล้ว	18	เปรียบเทียบการหยุดใช้คอร์ติโคสเตียรอยด์อย่างรวดเร็วกับการให้ต่อเนื่องหลังปลูกถ่ายไต
NCT04291508	Phase 2	เสร็จสิ้น	488	Acetaminophen และ Ascorbate ในภาวะพิษเหตุติดเชื้อ (sepsis) แบบหลายศูนย์
NCT06907212	N/A	กำลังรับสมัครโดยคำเชิญ	100	เครือข่ายการถอดรหัสยีนในเซลล์ไขมันมนุษย์ที่เกี่ยวข้องกับโรคอ้วน

หลักฐานจากวรรณกรรม

ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้ Vitamin D รักษาความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

ปัจจุบัน Vitamin D (DrugBank ID: DB11094) ยังไม่มีทะเบียนยาในระบบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของประเทศไทย ไม่พบใบอนุญาตใดๆ ในฐานข้อมูลที่ตรวจสอบ

หมายเหตุ: ผลิตภัณฑ์วิตามินดีในรูปแบบอาหารเสริม (supplement) อาจวางจำหน่ายในประเทศไทยภายใต้การกำกับดูแลของ อย. ในหมวดผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ซึ่งต่างจากการจดทะเบียนยาแผนปัจจุบัน

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: หลักฐานปัจจุบันอยู่ในระดับ L5 ซึ่งหมายความว่ามีเพียงการทำนายจากโมเดล TxGNN เท่านั้น ไม่มีหลักฐานทางคลินิกหรือก่อนคลินิกใดๆ ที่ยืนยันผลของ Vitamin D ต่อความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ การเชื่อมโยงเชิงกลไกที่เสนอผ่าน VDR ยังคงเป็นการอนุมานทางทฤษฎีสูง

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

ดำเนินการศึกษาพื้นฐาน (in vitro/in vivo) เพื่อยืนยันผลของ VDR activation ต่อ platelet granule release pathway ในรูปแบบจำลองความผิดปกตินี้
ค้นหาวรรณกรรมเพิ่มเติมในฐานข้อมูล EMBASE และ Cochrane โดยใช้คำค้นที่เฉพาะเจาะจง เช่น "vitamin D platelet function" หรือ "calcitriol megakaryocyte"
ดาวน์โหลดเอกสารกำกับยา (วสน.) จาก TFDA เพื่อรับข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดและข้อมูลความปลอดภัย
พิจารณาสลับเป้าหมายไปยัง ภาวะพาราไทรอยด์ทำงานน้อย (Hypoparathyroidism, ลำดับที่ 9) ซึ่งมีหลักฐานระดับ L2 และคำแนะนำ Proceed with Guardrails พร้อมการทดลองทางคลินิก Phase 3 หลายรายการที่ตรงกับกลไกการออกฤทธิ์หลักของ Vitamin D โดยตรง