Vitamin D
| ระดับหลักฐาน: L5 | ข้อบ่งใช้ที่คาดการณ์: 10 รายการ |
สารบัญ
ใช้ทักษะ txgnn-pipeline เพื่อตรวจสอบบริบทเรียบร้อยแล้ว กำลังสร้างรายงานจาก Evidence Pack…
Vitamin D: จากสุขภาพกระดูกและแคลเซียมสู่ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ
สรุปสั้นๆ
Vitamin D (DrugBank ID: DB11094) เป็นวิตามินที่ละลายในไขมัน มีบทบาทหลักในการควบคุมการดูดซึมแคลเซียมและฟอสฟอรัส ดูแลสุขภาพกระดูก และรักษาภาวะขาดวิตามินดี โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ (Primary Release Disorder of Platelets) ด้วยคะแนน 93.11% อย่างไรก็ตาม จากการค้นหาพบ การทดลองทางคลินิก 11 รายการ แต่ ไม่มีรายการใดมีความเกี่ยวข้องโดยตรง กับเป้าหมายการรักษา และ ไม่พบวรรณกรรมสนับสนุน การใช้งานนี้เลย
ภาพรวมฉบับย่อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ข้อบ่งใช้เดิม | ภาวะขาดวิตามินดี, โรคกระดูกพรุน, การควบคุมสมดุลแคลเซียม (ไม่มีข้อบ่งใช้จากทะเบียนยาไทย) |
| ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย | ความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ (Primary Release Disorder of Platelets) |
| คะแนนการทำนาย TxGNN | 93.11% |
| ระดับหลักฐาน | L5 |
| สถานะการวางจำหน่ายในไทย | ยังไม่ได้จดทะเบียน |
| จำนวนใบอนุญาต | 0 รายการ |
| คำแนะนำในการตัดสินใจ | Hold |
ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
ตัวรับวิตามินดี (Vitamin D Receptor, VDR) มีการแสดงออกในเมกะคาริโอไซต์ (megakaryocytes) ซึ่งเป็นเซลล์ต้นกำเนิดของเกล็ดเลือด และในเกล็ดเลือดโดยตรง ในทางทฤษฎี การกระตุ้น VDR อาจมีส่วนในการปรับสัญญาณที่ควบคุมกระบวนการปล่อยสารจากแกรนูลของเกล็ดเลือด (platelet granule release signaling pathway) ซึ่งเป็นรากฐานที่ทำให้โมเดล TxGNN คาดการณ์ความเชื่อมโยงนี้
อย่างไรก็ตาม การเชื่อมโยงเชิงกลไกระหว่าง Vitamin D กับความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิโดยเฉพาะ ถือว่ามีระดับการคาดเดาสูงมาก ความผิดปกตินี้ส่วนใหญ่เกิดจากความบกพร่องของเส้นทางสัญญาณเฉพาะเจาะจงในเกล็ดเลือด (เช่น cyclooxygenase, ADP pathway, หรือ storage pool deficiency) ซึ่งไม่ได้อยู่ภายใต้การควบคุมหลักของ VDR
ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานจากการทดลองทางคลินิก งานวิจัยก่อนคลินิก หรือวรรณกรรมใดๆ ที่ยืนยันว่า Vitamin D สามารถแก้ไขหรือบรรเทาความผิดปกติประเภทนี้ได้ การทดลองที่ค้นพบจากการค้นหาล้วนเป็นหัวข้ออื่นที่ไม่เกี่ยวข้อง
หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
⚠️ การทดลองทั้ง 11 รายการที่พบมีระดับความเกี่ยวข้อง C ทั้งหมด — ไม่มีรายการใดที่ศึกษาผลของ Vitamin D ต่อความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดโดยตรง
| หมายเลขการทดลอง | ระยะ | สถานะ | จำนวนผู้เข้าร่วม | ผลลัพธ์หลัก |
|---|---|---|---|---|
| NCT07087561 | N/A | กำลังรับสมัคร | 360 | โภชนาการระยะสั้นร่วมกับการศึกษาสุขภาพในผู้ป่วยหลังผ่าตัดมะเร็งลำไส้ใหญ่ |
| NCT04537559 | N/A | ไม่ทราบ | 240,000 | ผลกระทบของ COVID-19 ต่ออัตราป่วยและเสียชีวิตของผู้ป่วยที่ไม่ใช่ COVID ในเจนีวา |
| NCT05711810 | Phase 4 | เสร็จสิ้น | 1 | การศึกษาโปรตีน Spike 2 ของ SARS-CoV-2 และเทคนิคไหลเวียนโลหิต (n=1, รายงานเดี่ยว) |
| NCT03980132 | Phase 4 | เสร็จสิ้น | 184 | ประสิทธิผลและความปลอดภัยของ Lugol Solution ในการเตรียมผู้ป่วย Graves ก่อนผ่าตัด |
| NCT04845971 | Phase 2 | เสร็จสิ้น | 97 | GcMAF รุ่น 3 ชนิดรับประทานในผู้ป่วย COVID-19 ปอดบวมที่นอนรักษาในโรงพยาบาล |
| NCT04659486 | N/A | ไม่ทราบ | 100 | การติดตามเด็กและวัยรุ่นที่ติดเชื้อ COVID-19 ในเซาเปาลู บราซิล |
| NCT05393362 | N/A | เสร็จสิ้น | 65 | โปรแกรมฟื้นฟูหัวใจในผู้สูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว |
| NCT00596947 | Phase 4 | ยุติแล้ว | 18 | เปรียบเทียบการหยุดใช้คอร์ติโคสเตียรอยด์อย่างรวดเร็วกับการให้ต่อเนื่องหลังปลูกถ่ายไต |
| NCT04291508 | Phase 2 | เสร็จสิ้น | 488 | Acetaminophen และ Ascorbate ในภาวะพิษเหตุติดเชื้อ (sepsis) แบบหลายศูนย์ |
| NCT06907212 | N/A | กำลังรับสมัครโดยคำเชิญ | 100 | เครือข่ายการถอดรหัสยีนในเซลล์ไขมันมนุษย์ที่เกี่ยวข้องกับโรคอ้วน |
หลักฐานจากวรรณกรรม
ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้ Vitamin D รักษาความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ
ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย
ปัจจุบัน Vitamin D (DrugBank ID: DB11094) ยังไม่มีทะเบียนยาในระบบสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ของประเทศไทย ไม่พบใบอนุญาตใดๆ ในฐานข้อมูลที่ตรวจสอบ
หมายเหตุ: ผลิตภัณฑ์วิตามินดีในรูปแบบอาหารเสริม (supplement) อาจวางจำหน่ายในประเทศไทยภายใต้การกำกับดูแลของ อย. ในหมวดผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ซึ่งต่างจากการจดทะเบียนยาแผนปัจจุบัน
ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา
สรุปและขั้นตอนถัดไป
การตัดสินใจ: Hold
เหตุผล: หลักฐานปัจจุบันอยู่ในระดับ L5 ซึ่งหมายความว่ามีเพียงการทำนายจากโมเดล TxGNN เท่านั้น ไม่มีหลักฐานทางคลินิกหรือก่อนคลินิกใดๆ ที่ยืนยันผลของ Vitamin D ต่อความผิดปกติการปล่อยเกล็ดเลือดปฐมภูมิ การเชื่อมโยงเชิงกลไกที่เสนอผ่าน VDR ยังคงเป็นการอนุมานทางทฤษฎีสูง
หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:
- ดำเนินการศึกษาพื้นฐาน (in vitro/in vivo) เพื่อยืนยันผลของ VDR activation ต่อ platelet granule release pathway ในรูปแบบจำลองความผิดปกตินี้
- ค้นหาวรรณกรรมเพิ่มเติมในฐานข้อมูล EMBASE และ Cochrane โดยใช้คำค้นที่เฉพาะเจาะจง เช่น "vitamin D platelet function" หรือ "calcitriol megakaryocyte"
- ดาวน์โหลดเอกสารกำกับยา (วสน.) จาก TFDA เพื่อรับข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดและข้อมูลความปลอดภัย
- พิจารณาสลับเป้าหมายไปยัง ภาวะพาราไทรอยด์ทำงานน้อย (Hypoparathyroidism, ลำดับที่ 9) ซึ่งมีหลักฐานระดับ L2 และคำแนะนำ Proceed with Guardrails พร้อมการทดลองทางคลินิก Phase 3 หลายรายการที่ตรงกับกลไกการออกฤทธิ์หลักของ Vitamin D โดยตรง
ข้อจำกัดความรับผิดชอบ
เนื้อหานี้จัดทำขึ้นเพื่อการวิจัยเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ จำเป็นต้องมีการตรวจสอบทางคลินิกก่อนนำไปใช้ทางคลินิก