Amlodipine

ระดับหลักฐาน: L5

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 3 รายการ

สารบัญ

Amlodipine
Amlodipine: จากความดันโลหิตสูงสู่ภาวะก้านสมองขาดเลือด

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

Amlodipine: จากความดันโลหิตสูงสู่ภาวะก้านสมองขาดเลือด

สรุปสั้นๆ

Amlodipine เป็นยากลุ่มแคลเซียมแชนแนลบล็อกเกอร์ (CCB) ชนิดไดไฮโดรไพริดีน ใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วโลกในการรักษาความดันโลหิตสูงและโรคหลอดเลือดหัวใจ โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ ภาวะก้านสมองขาดเลือด (Brain Stem Infarction) ปัจจุบัน ไม่มีการทดลองทางคลินิก และ ไม่มีวรรณกรรม ที่สนับสนุนข้อบ่งใช้นี้โดยตรง จึงจัดอยู่ในระดับหลักฐานต่ำสุด (L5)

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ความดันโลหิตสูง, โรคหลอดเลือดหัวใจ (ข้อบ่งใช้สากล; ยังไม่พบใบอนุญาตในประเทศไทย)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	ภาวะก้านสมองขาดเลือด (Brain Stem Infarction)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.94%
ระดับหลักฐาน	L5 — มีเฉพาะการทำนายจากโมเดล ไม่มีการศึกษาจริง
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ไม่พบข้อมูลใบอนุญาต
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

Amlodipine เป็นยาในกลุ่มไดไฮโดรไพริดีนแคลเซียมแชนแนลบล็อกเกอร์ (dihydropyridine CCB) ออกฤทธิ์โดยการปิดกั้นช่องแคลเซียมชนิด L-type บนกล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือด ส่งผลให้หลอดเลือดขยายตัว ลดความต้านทานของหลอดเลือดส่วนปลาย และลดความดันโลหิต ในทางทฤษฎี ฤทธิ์ขยายหลอดเลือดสมองอาจช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปยังบริเวณก้านสมองที่ขาดเลือดได้

อย่างไรก็ตาม ความเชื่อมโยงนี้มีข้อจำกัดสำคัญ ในภาวะก้านสมองขาดเลือดเฉียบพลัน (acute brain stem infarction) การลดความดันโลหิตอาจส่งผลเสียโดยทำให้การไหลเวียนเลือดในบริเวณที่ขาดเลือดลดลงอีก (worsening perfusion) ซึ่งเป็นข้อกังวลหลักในเวชปฏิบัติโรคหลอดเลือดสมอง แนวทางการรักษาปัจจุบันไม่แนะนำให้ลดความดันโลหิตอย่างรวดเร็วในช่วงเฉียบพลันของโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด

แม้คะแนนการทำนายจาก TxGNN จะสูงถึง 99.94% แต่เนื่องจากไม่มีการทดลองทางคลินิกหรือวรรณกรรมที่สนับสนุนโดยตรง ประกอบกับข้อกังวลเรื่องความปลอดภัยในการลดความดันในผู้ป่วยสมองขาดเลือดเฉียบพลัน การคาดการณ์นี้จึงต้องได้รับการพิสูจน์ด้วยการศึกษาก่อนคลินิกและคลินิกก่อนจะนำไปประยุกต์ใช้

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้องกับการใช้ Amlodipine ในภาวะก้านสมองขาดเลือดโดยตรง

หลักฐานจากวรรณกรรม

ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการใช้ Amlodipine ในภาวะก้านสมองขาดเลือดโดยตรง

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

ไม่พบข้อมูลใบอนุญาตของ Amlodipine ในฐานข้อมูล Thai FDA ที่สืบค้น (สืบค้นเมื่อ 2026-03-04)

หมายเหตุ: Amlodipine เป็นยาที่ใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลก การไม่พบข้อมูลอาจเกิดจากข้อจำกัดในการสืบค้นฐานข้อมูล หรือยาอาจจดทะเบียนภายใต้ชื่อการค้าหรือสูตรผสมที่แตกต่างออกไป

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

หมายเหตุ: ข้อมูลคำเตือน ข้อห้ามใช้ และปฏิกิริยาระหว่างยายังไม่สามารถสืบค้นได้จากแหล่งข้อมูลที่ใช้ในการประเมินนี้ ต้องดำเนินการเพิ่มเติมโดยดาวน์โหลดเอกสารกำกับยาจากแหล่งข้อมูลทางการ

ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนายเพิ่มเติม

นอกจากข้อบ่งใช้หลักข้างต้น TxGNN ยังทำนายข้อบ่งใช้อื่นอีก 2 รายการ:

อันดับ	ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย	คะแนน TxGNN	ระดับหลักฐาน	คำแนะนำ	หมายเหตุ
2	ความดันหลอดเลือดปอดสูงจากโรคปอด/ภาวะขาดออกซิเจน (WHO Group 3)	99.91%	L4	Hold	มีวรรณกรรม 20 ฉบับ แต่เป็นบทความทบทวนเรื่องภาวะขาดออกซิเจนทั่วไป ไม่เกี่ยวข้องกับ Amlodipine โดยตรง; CCB ไม่แนะนำใน Group 3 PH
3	ความดันหลอดเลือดปอดสูงจากกลไกหลายปัจจัย (WHO Group 5)	99.91%	L5	Hold	ไม่มีการทดลองทางคลินิกหรือวรรณกรรมสนับสนุน

รายละเอียดข้อบ่งใช้อันดับ 2: ความดันหลอดเลือดปอดสูงจากโรคปอด/ภาวะขาดออกซิเจน

แม้จะมีวรรณกรรม 20 ฉบับในฐานข้อมูล แต่วรรณกรรมเหล่านี้เป็นบทความทบทวน (Review) เกี่ยวกับกลไกของภาวะขาดออกซิเจนทั่วไป ไม่ได้ศึกษา Amlodipine หรือ CCB ในการรักษาความดันหลอดเลือดปอดสูงโดยตรง ตัวอย่างวรรณกรรมที่พบ:

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
33862277	2021	Review	Ageing Res Rev	ผลกระทบของภาวะขาดออกซิเจนต่อสมอง: ความเสื่อมหรือการปกป้องระบบประสาท
39841808	2025	Review	Sci Transl Med	ภาวะขาดออกซิเจนเรื้อรังอาจมีประโยชน์ในโรคไมโตคอนเดรีย ภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง
28972206	2017	Review	Nat Rev Immunol	บทบาทของภาวะขาดออกซิเจนต่อภูมิคุ้มกันและการอักเสบ
34618295	2022	Review	Metab Brain Dis	ภาวะขาดออกซิเจนกับความบกพร่องทางปัญญา
21328446	2011	Review	J Cell Biochem	กลไกการควบคุมทางชีววิทยาของภาวะขาดออกซิเจน
11172576	2000	Review	Respir Care Clin N Am	กลไกของภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ
34535359	2021	Review	Clin Oncol	การปรับเปลี่ยนภาวะขาดออกซิเจนในเชิงการรักษาเนื้องอก
37328448	2023	In vitro	Adv Sci	N4-Acetylcytidine ส่งเสริมการใช้กลูโคสในมะเร็งกระเพาะอาหารผ่าน HIF-1α

ข้อสังเกตสำคัญ: วรรณกรรมทั้งหมดเป็นเรื่องกลไกของภาวะขาดออกซิเจน (hypoxia) โดยทั่วไป ไม่มีฉบับใดศึกษา Amlodipine หรือ CCB ในบริบทความดันหลอดเลือดปอดสูง Group 3 โดยตรง นอกจากนี้ แนวทางการรักษาปัจจุบันไม่แนะนำให้ใช้ CCB ในความดันหลอดเลือดปอดสูง WHO Group 3 เนื่องจากอาจทำให้ ventilation-perfusion mismatch แย่ลง

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: ทั้ง 3 ข้อบ่งใช้ที่ทำนายไม่มีหลักฐานทางคลินิกสนับสนุนโดยตรง แม้คะแนน TxGNN จะสูงมาก (>99.9%) แต่ระดับหลักฐานอยู่ที่ L5 (มีเฉพาะการทำนายจากโมเดล) สำหรับข้อบ่งใช้หลัก และ L4 สำหรับข้อบ่งใช้รอง (วรรณกรรมที่พบไม่เกี่ยวข้องโดยตรง) นอกจากนี้ยังมีข้อกังวลด้านความปลอดภัยเชิงกลไก เช่น การลดความดันโลหิตในผู้ป่วยสมองขาดเลือดเฉียบพลัน และการใช้ CCB ในความดันหลอดเลือดปอดสูง Group 3/5

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

เติมเต็มข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์ (MOA) จาก DrugBank API
สืบค้นข้อมูลใบอนุญาตและเอกสารกำกับยาจาก Thai FDA อีกครั้ง (อาจสืบค้นด้วยชื่อการค้าหรือสูตรผสม)
ดาวน์โหลดและวิเคราะห์คำเตือน/ข้อห้ามใช้จากเอกสารกำกับยา
ดำเนินการศึกษาก่อนคลินิก (preclinical study) เพื่อประเมินผลของ Amlodipine ต่อภาวะก้านสมองขาดเลือดในสัตว์ทดลอง
ทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (systematic review) เกี่ยวกับ CCB ในโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือด

⚠️ ข้อจำกัด: รายงานนี้จัดทำจากข้อมูลที่มีอยู่ ณ วันที่ 3 เมษายน 2569 และมีช่องว่างข้อมูลสำคัญ ได้แก่ (1) คำเตือน/ข้อห้ามใช้จากเอกสารกำกับยา (DG001, ระดับ Blocking) และ (2) กลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียด (DG002, ระดับ High) ผลการวิเคราะห์อาจเปลี่ยนแปลงเมื่อเติมเต็มข้อมูลเหล่านี้

📋 ผลการวิจัยนี้เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้นเพื่อการศึกษาวิจัย ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ การนำยาเก่ามาใช้ใหม่ต้องผ่านการพิสูจน์ทางคลินิกก่อนนำไปใช้จริง