Baclofen

ระดับหลักฐาน: L4

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ

สารบัญ

Baclofen
Baclofen: จากภาวะกล้ามเนื้อเกร็งสู่โรคสมาธิสั้น (ADHD)

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

Baclofen: จากภาวะกล้ามเนื้อเกร็งสู่โรคสมาธิสั้น (ADHD)

สรุปสั้นๆ

Baclofen เป็นยากระตุ้น GABA-B receptor ที่มีประสิทธิภาพพิสูจน์แล้วในการรักษาภาวะกล้ามเนื้อเกร็ง (spasticity) อันเนื่องมาจากโรคทางระบบประสาท เช่น ไขสันหลังบาดเจ็บและโรค multiple sclerosis โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่า Baclofen อาจมีศักยภาพในการรักษา โรคสมาธิสั้น (Attention Deficit-Hyperactivity Disorder; ADHD) ผ่านการปรับ dopaminergic และ noradrenergic circuit ในสมองส่วน prefrontal cortex และ basal ganglia ปัจจุบันมี วรรณกรรม 10 ฉบับ ให้หลักฐานทางอ้อม แต่ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกที่ลงทะเบียนสำหรับข้อบ่งใช้นี้โดยตรง

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ภาวะกล้ามเนื้อเกร็ง (Spasticity)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	โรคสมาธิสั้น (Attention Deficit-Hyperactivity Disorder; ADHD)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.32%
ระดับหลักฐาน	L4
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ยังไม่วางจำหน่าย
จำนวนใบอนุญาต	0
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดจากฐานข้อมูล DrugBank อย่างไรก็ตาม จากหลักฐานเภสัชวิทยาที่ปรากฏในวรรณกรรมภายใน Evidence Pack นี้ Baclofen เป็นยา GABA-B receptor agonist ที่ออกฤทธิ์ที่ไขสันหลังและสมองส่วนกลาง การกระตุ้นตัวรับ GABA-B แบบ presynaptic จะยับยั้งการปลดปล่อย neurotransmitter ต่างๆ รวมถึง dopamine และ norepinephrine ซึ่งเป็นกุญแจหลักของสมดุลสารสื่อประสาทในระบบประสาทส่วนกลาง

ในแง่ของ ADHD วงจรประสาทหลักที่บกพร่องคือ prefrontal cortex–basal ganglia circuit ซึ่งพึ่งพา dopaminergic และ noradrenergic neurotransmission การที่ Baclofen สามารถยับยั้งการปลดปล่อย dopamine และ norepinephrine ในพื้นที่เหล่านี้ผ่าน GABA-B receptor จึงเป็นฐานทางทฤษฎีที่พอมีน้ำหนัก อย่างไรก็ดี หลักฐานจากการศึกษาในสัตว์ทดลอง (โดยเฉพาะ spontaneously hypertensive rat หรือ SHR ซึ่งเป็น animal model มาตรฐานของ ADHD) ยังให้เพียงหลักฐานทางอ้อม และยังขาดการทดลองทางคลินิกที่ออกแบบมาเพื่อตอบคำถามนี้โดยตรง

ความน่าสนใจเพิ่มเติมมาจากการที่ Baclofen ถูกนำมาใช้ใน Tourette syndrome ซึ่งมีอาการ ADHD เป็นโรคร่วมในสัดส่วนสูง (comorbidity ~50–60%) การศึกษาในผู้ป่วย Tourette บางส่วนรายงานการปรับปรุง global tic severity และอาการที่เกี่ยวข้อง สิ่งนี้บ่งชี้ว่า Baclofen อาจส่งผลต่อ neuromodulatory circuit ที่มีความทับซ้อนกับ ADHD แต่การนำข้อสรุปนี้มาใช้กับ ADHD โดยตรงยังต้องการหลักฐานทางคลินิกเพิ่มเติม

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้องกับ Baclofen ในการรักษาโรคสมาธิสั้น (ADHD) โดยตรง

หลักฐานจากวรรณกรรม

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
35345730	2022	Meta-analysis	Cureus	ทบทวนประสิทธิผลของการบำบัดพฤติกรรม ยาต้านจิตเภท และ alpha agonist ใน Tourette syndrome; ADHD เป็นโรคร่วมหลักที่ต้องจัดการ
30122296	2019	Cohort	L'Encéphale	ศึกษาการใช้ methylphenidate แบบ off-label ภายใต้การกำกับดูแลใน ADHD ผู้ใหญ่; สะท้อนช่องว่างด้านยาที่ได้รับอนุมัติ
26366961	2015	Review	Clinical Neuropharmacology	ทบทวนการใช้ mood stabilizers ในเด็กที่มี ASD ซึ่งมีอาการ irritability และสมาธิสั้นร่วม; baclofen กล่าวถึงในฐานะตัวเลือก
24295630	2013	Review	Int Review of Neurobiology	ระบุ baclofen เป็นหนึ่งใน emerging treatment สำหรับ Tourette syndrome ที่มี ADHD เป็นโรคร่วม
11393328	2001	Review	Paediatric Drugs	กลยุทธ์การรักษา Tourette syndrome; กล่าวถึง baclofen ในฐานะยาบรรเทา tic symptoms
10342599	1999	Review	Journal of Child Neurology	Baclofen และ botulinum toxin ในผู้ป่วย Tourette syndrome 450 ราย; ลด Yale Global Tic Severity Scale ได้อย่างมีนัยสำคัญ
24062084	2014	Animal	Psychopharmacology	Noradrenergic α2A stimulation ใน ventral hippocampus ลด impulsive decision-making; บ่งชี้บทบาท GABAergic modulation ต่อ impulsivity ใน ADHD model
21300040	2011	Animal	Brain Research	วิเคราะห์ EEG response ต่อ neurotransmitter agonists ใน SHR rat (ADHD animal model); พบการเปลี่ยนแปลง EEG pattern ใน frontal cortex หลังได้รับ GABA agonist
24496320	2014	Animal	Neuropsychopharmacology	Anterior cingulate cortex และ basolateral amygdala ควบคุม effortful decision-making; deficits พบใน ADHD และสัมพันธ์กับ GABAergic signaling
24103016	2013	Animal	European Journal of Neuroscience	Habenula ควบคุม social play behavior ผ่าน monoaminergic neurotransmission; เกี่ยวข้องกับ ADHD social deficits ที่เกิดจากความผิดปกติของ GABA-B signaling

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

Baclofen ยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียนยาในประเทศไทย ไม่พบใบอนุญาตใดๆ ในระบบทะเบียนยาของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ณ วันที่สืบค้น (มีนาคม 2026)

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: หลักฐานปัจจุบันอยู่ในระดับ L4 มีเพียงการศึกษาก่อนคลินิกและสัตว์ทดลองที่ให้ข้อมูลทางอ้อม ไม่มีการทดลองทางคลินิกที่ลงทะเบียนสำหรับ Baclofen ในการรักษา ADHD โดยตรง ประกอบกับยังไม่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย และขาดข้อมูลความปลอดภัยที่สำคัญ

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

ขอข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์ (MOA) โดยละเอียดจาก DrugBank API (แก้ไข DG002)
ดาวน์โหลดและวิเคราะห์เอกสารกำกับยา (Package Insert) จากประเทศที่มีการขึ้นทะเบียน เพื่อประเมินคำเตือนและข้อห้ามใช้ (แก้ไข DG001)
ทำการทบทวนวรรณกรรมเชิงระบบ (Systematic Review) เฉพาะ Baclofen + ADHD เพื่อยืนยันหรือคัดออก
หากผลการทบทวนวรรณกรรมสนับสนุน ให้พิจารณาออกแบบ Proof-of-Concept pilot study (Phase 2) โดยเริ่มจากกลุ่ม ADHD ที่มี Tourette comorbidity ซึ่งมีหลักฐานทางกลไกที่แน่นกว่า