Digoxin

ระดับหลักฐาน: L4

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ

สารบัญ

Digoxin
Digoxin: จากภาวะหัวใจล้มเหลวสู่ Prinzmetal Angina

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

ใช้ทักษะ txgnn-pipeline เพื่อยืนยันบริบทงาน — รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของ ThTxGNN (Thai) pipeline ขั้นตอนการสร้าง Evidence Report

Digoxin: จากภาวะหัวใจล้มเหลวสู่ Prinzmetal Angina

สรุปสั้นๆ

Digoxin เป็นยาในกลุ่ม cardiac glycoside ที่ใช้รักษาภาวะหัวใจล้มเหลวและควบคุมอัตราการเต้นหัวใจในผู้ป่วยหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial Fibrillation) มาอย่างยาวนานหลายทศวรรษ โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ Prinzmetal Angina (โรคหลอดเลือดหัวใจหดเกร็งชนิด Prinzmetal) ปัจจุบันมี วรรณกรรม 2 ฉบับ สนับสนุนแนวทางนี้ แต่ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกที่ลงทะเบียนไว้

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ภาวะหัวใจล้มเหลว, หัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (Atrial Fibrillation)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	Prinzmetal Angina (โรคหลอดเลือดหัวใจหดเกร็งชนิด Prinzmetal)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.81%
ระดับหลักฐาน	L4
สถานะการวางจำหน่ายในประเทศไทย	✗ ยังไม่ได้วางจำหน่าย
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดจากฐานข้อมูล DrugBank อย่างไรก็ตาม จากหลักฐานทางเภสัชวิทยาที่ทราบอยู่ Digoxin ออกฤทธิ์โดยการยับยั้ง Na⁺/K⁺-ATPase บนเยื่อหุ้มเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ ส่งผลให้ระดับแคลเซียม (Ca²⁺) ภายในเซลล์สูงขึ้น เพิ่มแรงบีบตัวของหัวใจ (positive inotropy) และผ่านกลไก indirect ต่อระบบประสาทอัตโนมัติ ทำให้หัวใจเต้นช้าลง ซึ่งเป็นพื้นฐานของการใช้รักษาภาวะหัวใจล้มเหลวและ AF

ความเชื่อมโยงกับ Prinzmetal Angina มีความซับซ้อนและน่ากังวล เนื่องจากพยาธิกลไกหลักของโรคนี้คือการหดเกร็งของหลอดเลือดหัวใจโคโรนารี (coronary vasospasm) ในขณะที่ Digoxin อาจเพิ่มการหดตัวของกล้ามเนื้อเรียบในผนังหลอดเลือดผ่านการเพิ่มแคลเซียมภายในเซลล์ กลไกนี้จึงขัดแย้งกับเป้าหมายการรักษา Prinzmetal Angina โดยตรง ชี้ให้เห็นว่าการทำนายนี้น่าจะมาจาก indirect node proximity ในกราฟความรู้ของ TxGNN มากกว่าความสัมพันธ์เชิงชีววิทยาที่แท้จริง

วรรณกรรมที่รวบรวมได้ทั้ง 2 ฉบับเป็นบทความทบทวน (Review) ที่ครอบคลุมหัวข้อ circadian rhythm ในการรักษาความดันโลหิตสูง และกลไกของ angina decubitus เท่านั้น ไม่มีหลักฐานใดสนับสนุนการใช้ Digoxin ใน Prinzmetal Angina โดยตรง

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง

หลักฐานจากวรรณกรรม

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
10736610	1999	Review	Acta physiologica et pharmacologica Bulgarica	ทบทวน circadian rhythm และผลต่อการรักษาความดันโลหิตสูง ครอบคลุมนาฬิกาชีวภาพระดับยีน ไม่มีข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Prinzmetal Angina โดยตรง
9206110	1996	Review	Chinese medical sciences journal	ประเมินกลไกและการรักษา angina decubitus ใน 30 ผู้ป่วย พบว่าเกี่ยวข้องกับการเพิ่มการใช้ออกซิเจนของกล้ามเนื้อหัวใจ ไม่ใช่ coronary vasospasm ที่เป็นกลไกของ Prinzmetal Angina

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: กลไกการออกฤทธิ์ของ Digoxin (เพิ่มแคลเซียมภายในเซลล์ → อาจส่งเสริมการหดตัวของหลอดเลือด) ขัดแย้งโดยตรงกับพยาธิกลไกของ Prinzmetal Angina ซึ่งต้องการการคลายตัวของ coronary vasospasm หลักฐานปัจจุบันมีเพียงบทความทบทวนทางอ้อม 2 ฉบับ ไม่มีการทดลองทางคลินิก และยาไม่ได้ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

รับข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์ (MOA) โดยละเอียดจาก DrugBank API (Data Gap: DG002, severity: High)
ดาวน์โหลดและวิเคราะห์เอกสารกำกับยา TFDA เพื่อประเมินคำเตือนและข้อห้ามใช้ (Data Gap: DG001, severity: Blocking — ยังไม่สามารถผ่าน S1 ได้)
ทบทวนการศึกษาเชิงกลไก (mechanistic study) เพื่อยืนยันหรือหักล้างผลของ Digoxin ต่อ coronary vasomotor tone ก่อนพิจารณาขั้นตอนถัดไป
พิจารณาประเมิน indication อันดับที่ 9 (thrombotic disease) และอันดับที่ 10 (stroke disorder) แทน เนื่องจากมีจำนวนการทดลองทางคลินิกและวรรณกรรมสนับสนุนมากกว่ามาก และสอดคล้องกับการใช้งาน Digoxin ใน AF ที่มีหลักฐานเชิงคลินิกอยู่แล้ว