Losartan

ระดับหลักฐาน: L4

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 8 รายการ

สารบัญ

Losartan
Losartan: จากยาลดความดันโลหิต (ARB) สู่ความดันโลหิตสูงชนิดร้ายแรงจากหลอดเลือดไต

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

Losartan: จากยาลดความดันโลหิต (ARB) สู่ความดันโลหิตสูงชนิดร้ายแรงจากหลอดเลือดไต

สรุปสั้นๆ

Losartan เป็นยากลุ่ม Angiotensin II Receptor Blocker (ARB) ที่ออกฤทธิ์ยับยั้งตัวรับ AT1 เพื่อลดความดันโลหิตและปกป้องไตผ่านการยับยั้ง RAAS โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ ความดันโลหิตสูงชนิดร้ายแรงจากหลอดเลือดไต (Malignant Renovascular Hypertension) ด้วยคะแนนสูงถึง 99.73% ปัจจุบันมี วรรณกรรม 2 ฉบับ สนับสนุนแนวทางนี้ แต่ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกที่ลงทะเบียนโดยตรงสำหรับข้อบ่งใช้นี้

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ความดันโลหิตสูง (ยากลุ่ม ARB / RAAS Blocker)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	ความดันโลหิตสูงชนิดร้ายแรงจากหลอดเลือดไต (Malignant Renovascular Hypertension)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.73%
ระดับหลักฐาน	L4
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ไม่พบในฐานข้อมูล Thai FDA
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

Losartan ออกฤทธิ์โดยการยับยั้งตัวรับ AT1 (Angiotensin II Type 1 Receptor) ซึ่งเป็นตัวรับหลักที่ Angiotensin II ใช้กระตุ้นการหดตัวของหลอดเลือด การหลั่ง aldosterone และการกักเก็บโซเดียมและน้ำ กลไกนี้ขัดขวาง RAAS (Renin-Angiotensin-Aldosterone System) ที่ถูกกระตุ้นมากเกินไป ซึ่งเป็นต้นเหตุสำคัญของความดันโลหิตสูงในโรคหลอดเลือดแดงไตตีบ

ความดันโลหิตสูงชนิดร้ายแรงจากหลอดเลือดไต (Malignant Renovascular Hypertension) เกิดจากการตีบของหลอดเลือดแดงไต (renal artery stenosis) ซึ่งกระตุ้น RAAS อย่างรุนแรงจนทำให้ความดันโลหิตสูงดื้อยา ด้วยเหตุนี้ กลไก AT1 receptor blockade ของ Losartan จึงมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับพยาธิสรีรวิทยาของโรค โดยมีรายงานกรณีศึกษาที่แสดงให้เห็นว่า Losartan ร่วมกับ Enalapril สามารถควบคุมความดันโลหิตในผู้ป่วย Takayasu's arteritis ที่มีความดันสูงชนิดร้ายแรงและดื้อต่อการรักษาแบบมาตรฐานได้ โดยไม่มีการเสื่อมลงของการทำงานของไต

อย่างไรก็ตาม ต้องระวังเป็นพิเศษในผู้ป่วยที่มีภาวะหลอดเลือดแดงไตตีบทั้งสองข้าง (bilateral renal artery stenosis) เนื่องจากการใช้ ARB ในกลุ่มนี้มีความเสี่ยงต่อภาวะไตวายเฉียบพลัน (acute kidney injury) การตัดสินใจรักษาจึงต้องอาศัยการประเมินรายกรณีอย่างละเอียดรอบคอบ

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง

หลักฐานจากวรรณกรรม

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
10667645	2000	Case series	Angiology	รายงานผู้ป่วย Takayasu's arteritis ที่มีความดันโลหิตสูงชนิดร้ายแรงจากหลอดเลือดไตตีบซึ่งดื้อต่อยาแบบมาตรฐาน การใช้ Enalapril + Losartan ร่วมกันสามารถควบคุมความดันได้สำเร็จโดยไม่มีการเสื่อมของไต
22294399	2009	Animal	Current Protocols in Pharmacology	ประเมินฤทธิ์ต้านความดันโลหิตสูงในหนูทดลองด้วยแบบจำลอง SHR, DOCA-salt และ Goldblatt (renovascular) โดย captopril เป็นยาอ้างอิง ให้ข้อมูลพื้นฐานสำหรับกลุ่มยา RAAS blocker

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

ไม่พบข้อมูลการจดทะเบียนยา Losartan ในฐานข้อมูล Thai FDA ณ วันที่สืบค้น (10 มีนาคม 2569) ซึ่งอาจเกิดจากข้อจำกัดของการสืบค้นอัตโนมัติ แนะนำให้ยืนยันสถานะโดยตรงจากเว็บไซต์ Thai FDA และดาวน์โหลดเอกสารกำกับยา (Package Insert) เพื่อใช้ในการประเมินความปลอดภัยขั้นต่อไป

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: หลักฐานปัจจุบันอยู่ในระดับ L4 มีเพียงกรณีศึกษา 1 รายการและการศึกษาในสัตว์ทดลอง 1 รายการสนับสนุน ยังไม่มีการทดลองทางคลินิก Phase 2/3 ที่ออกแบบเฉพาะสำหรับข้อบ่งใช้นี้ ประกอบกับข้อมูลความปลอดภัยจาก Thai FDA และสถานะการจดทะเบียนยังไม่ครบถ้วน

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

ดาวน์โหลดและวิเคราะห์เอกสารกำกับยา (Package Insert) จาก Thai FDA เพื่อให้ได้ข้อมูลคำเตือน ข้อห้ามใช้ และปฏิกิริยาระหว่างยา
ยืนยันสถานะการจดทะเบียนยา Losartan ในประเทศไทยโดยตรงจากเว็บไซต์ Thai FDA เนื่องจากผลการสืบค้นอัตโนมัติอาจไม่สมบูรณ์
ออกแบบหรือสนับสนุนการทดลองทางคลินิก Phase 2 สำหรับผู้ป่วย malignant renovascular hypertension ที่ดื้อต่อการรักษาแบบมาตรฐาน โดยเฉพาะในบริบทที่ไม่สามารถทำ interventional angioplasty ได้
กำหนดเกณฑ์คัดออก (exclusion criteria) สำหรับผู้ป่วย bilateral renal artery stenosis เพื่อลดความเสี่ยงต่อ acute kidney injury ก่อนออกแบบการศึกษา