Magnesium Sulfate

ระดับหลักฐาน: L1

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ

---

สารบัญ

1. Magnesium Sulfate
2. Magnesium Sulfate: จากยาเสริมอิเล็กโทรไลต์สู่ภาวะครรภ์เป็นพิษ/ชัก (Preeclampsia/Eclampsia)
   1. สรุปสั้นๆ
   2. ภาพรวมฉบับย่อ
   3. ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
   4. หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
   5. หลักฐานจากวรรณกรรม
   6. ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
   7. สรุปและขั้นตอนถัดไป
   8. ทบทวนโปรโตคอลการให้ยาที่เหมาะกับประชากรไทย เช่น การปรับขนาดตามน้ำหนักตัวและการจัดการในสถานพยาบาลที่มีทรัพยากรจำกัด

---

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

Magnesium Sulfate: จากยาเสริมอิเล็กโทรไลต์สู่ภาวะครรภ์เป็นพิษ/ชัก (Preeclampsia/Eclampsia)

สรุปสั้นๆ

Magnesium sulfate (MgSO4) เป็นเกลือแร่ธาตุอนินทรีย์ที่ใช้ในทางการแพทย์มาอย่างยาวนานในฐานะยาเสริมอิเล็กโทรไลต์และยาฉุกเฉินสำหรับภาวะต่างๆ ทั้งนี้ยาดังกล่าวยังไม่ได้ขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการในประเทศไทย โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ ภาวะครรภ์เป็นพิษ/ชัก (Preeclampsia/Eclampsia) ด้วยคะแนน 99.9992% ปัจจุบันมี การทดลองทางคลินิกมากกว่า 50 รายการ และ วรรณกรรม 20 ฉบับ สนับสนุนแนวทางนี้ โดยยาได้รับการรับรองจาก WHO ให้เป็น first-line therapy สำหรับข้อบ่งใช้นี้ในระดับสากลแล้ว

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ไม่มีข้อมูลการลงทะเบียนในไทย
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	ภาวะครรภ์เป็นพิษ/ชัก (Preeclampsia/Eclampsia)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.9992%
ระดับหลักฐาน	L1
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ยังไม่ได้วางจำหน่าย
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Proceed with Guardrails

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

แม้ข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์จาก DrugBank อย่างเป็นทางการยังขาดอยู่ แต่จากหลักฐานทางเภสัชวิทยาที่สะสมมากกว่า 60 ปี ทราบว่า MgSO4 ออกฤทธิ์ผ่านกลไกสำคัญ 2 ประการ ได้แก่ การอุดกั้น NMDA receptor แบบขึ้นกับแรงดันไฟฟ้า (voltage-dependent block) และการยับยั้งการไหลเข้าของ Ca²⁺ เข้าสู่เซลล์ประสาท ส่งผลให้ลดการกระตุ้นเกินของระบบประสาทส่วนกลางและป้องกันการชักได้

ความเชื่อมโยงกับ preeclampsia/eclampsia มีความชัดเจนโดยตรง เนื่องจากกลไกการชักใน eclampsia เกิดจากการกระตุ้นเกินของระบบประสาท ซึ่ง MgSO4 สามารถยับยั้งได้ผ่าน NMDA blockade นอกจากนี้ Mg²⁺ ยังส่งเสริมการคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบในผนังหลอดเลือด ช่วยปรับปรุงการไหลเวียนเลือดในรก (uteroplacental blood flow) และลดความต้านทานในหลอดเลือดสมอง ซึ่งเป็นพยาธิสรีรวิทยาหลักของ preeclampsia

ปัจจุบัน MgSO4 ได้รับการบรรจุในแนวทางการรักษาของ WHO และสมาคมสูติ-นรีเวชวิทยาชั้นนำทั่วโลกให้เป็น first-line drug สำหรับการป้องกันและรักษาอาการชักใน preeclampsia/eclampsia โดยมีการรับรองใช้ในญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา และประเทศอื่นๆ อีกมาก ดังนั้นการคาดการณ์จาก TxGNN จึงสอดคล้องกับหลักฐานระดับสากลอย่างเต็มที่

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

หมายเลขการทดลอง	ระยะ	สถานะ	จำนวนผู้เข้าร่วม	ผลลัพธ์หลัก
NCT01911494	N/A	เสร็จสิ้น	87,500	CLIP Trial: cluster RCT ขนาดใหญ่ระดับชุมชนทดสอบ package การดูแล preeclampsia เพื่อลดการเสียชีวิตมารดาและทารก
NCT02307201	Phase 2/3	เสร็จสิ้น	1,114	เปรียบเทียบการให้ MgSO4 ต่อ 24 ชั่วโมงหลังคลอดกับการหยุดเร็ว ในผู้ป่วย severe preeclampsia ที่ได้รับยานานกว่า 8 ชั่วโมงก่อนคลอด
NCT04576364	N/A	เสร็จสิ้น	280	เปรียบเทียบ MgSO4 หลังคลอด 12 ชั่วโมงกับ 24 ชั่วโมงใน preeclampsia ที่มีอาการรุนแรง เพื่อหาระยะเวลาที่เหมาะสมที่สุด
NCT03164304	Phase 4	เสร็จสิ้น	222	ประสิทธิผลและความปลอดภัยของ MgSO4 maintenance dose 1g เทียบกับ 2g/ชม. ทางหลอดเลือดดำใน severe preeclampsia
NCT00666133	N/A	เสร็จสิ้น	304	เปรียบเทียบแนวทางการรักษา preeclampsia (IM vs IV) ในสถานพยาบาลที่มีทรัพยากรจำกัด
NCT04501289	N/A	เสร็จสิ้น	114	RCT เปรียบเทียบ low-dose MgSO4 กับ Pritchard regimen มาตรฐานใน severe preeclampsia/eclampsia
NCT02396030	Phase 4	ยุติก่อนกำหนด	62	เปรียบเทียบ MgSO4 maintenance dose 1g กับ 2g/ชม. เพื่อป้องกัน eclampsia ในหญิงตั้งครรภ์และหลังคลอด
NCT03661775	N/A	เสร็จสิ้น	60	เปรียบเทียบระดับ Mg ในซีรัมระหว่าง MgSO4 อัตรา 2g กับ 2.5g/ชม. ใน severe preeclampsia ที่มีภาวะอ้วน
NCT05283473	N/A	เสร็จสิ้น	64	วัดระดับ Mg ในซีรัมระหว่างการรักษา severe preeclampsia ด้วย MgSO4 (loading 4.5g + maintenance 1.5g/ชม.)
NCT03494517	N/A	ไม่ทราบสถานะ	35	นำร่องเชิงสังเกตการณ์ประเมินคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) ในผู้ป่วย severe preeclampsia ก่อนและหลัง IV MgSO4

หลักฐานจากวรรณกรรม

PMID	ปี	ประเภท	วารสาร	ผลลัพธ์หลัก
38865319	2024	RCT	PloS one	RCT เปรียบเทียบการยอมรับของบุคลากรและผู้ป่วยในการให้ MgSO4 ผ่าน Springfusor pump กับวิธีมาตรฐาน (IM) ใน preeclampsia/eclampsia
9794688	1998	Review	Obstetrics and gynecology	ทบทวนหลักฐานประสิทธิผล ประโยชน์ และความเสี่ยงของ MgSO4 สำหรับ seizure prophylaxis ใน preeclampsia/eclampsia
2288560	1990	Review	AJOG	Sibai สรุปหลักฐาน 60 ปี ยืนยัน MgSO4 เป็นยาต้านชักที่เหมาะสมที่สุดสำหรับ preeclampsia-eclampsia
2672428	1989	Review	Stroke	อธิบายกลไก MgSO4 ผ่านการต้าน Ca²⁺-dependent vasoconstriction ลด cerebral vasospasm และป้องกัน cell damage จาก ischemia
41054655	2025	Review	Cureus	ทบทวนเภสัชวิทยาและหลักฐานคลินิกของ MgSO4 ในการดูแลฉุกเฉิน ครอบคลุม seizure, asthma และ arrhythmia
31527059	2019	Cohort	Global health, science and practice	วิเคราะห์บทบาทระบบสาธารณสุขในการป้องกัน eclampsia ด้วย MgSO4 และข้อจำกัดในชุมชนที่มีทรัพยากรจำกัด
16978425	2006	Case-control	Obstetrical & gynecological survey	ศึกษาพลศาสตร์หลอดเลือดสมองใน preeclampsia และอภิปรายเหตุผลของการพิจารณายาทางเลือกนอกเหนือ MgSO4
490496	1979	Review	J Reprod Med	ต้นฉบับของ Pritchard ที่กำหนด Pritchard regimen สำหรับ MgSO4 ใน preeclampsia-eclampsia ซึ่งยังคงใช้เป็นมาตรฐานในปัจจุบัน
1566765	1992	Animal	AJOG	การศึกษาในสัตว์ทดลองยืนยันฤทธิ์ต้านชักส่วนกลางของ MgSO4 บน hippocampal seizure สนับสนุนกลไกการใช้ใน eclampsia
28301493	2017	Qualitative	PloS one	ศึกษาเชิงคุณภาพใน obstetricians บราซิล พบว่าอุปสรรคหลักในการสั่งใช้ MgSO4 คือการประเมินความเสี่ยงของยาต่ำกว่าความเป็นจริง

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Proceed with Guardrails

เหตุผล: มีหลักฐานระดับ L1 สนับสนุนอย่างแข็งแกร่งจาก Phase 2/3 RCT หลายรายการ รวมถึง Magpie Trial (N>10,000) และ Cochrane Review ที่ยืนยันประสิทธิผลของ MgSO4 ใน preeclampsia/eclampsia อย่างไรก็ตามยาดังกล่าวยังไม่มีใบอนุญาตในไทย และขาดข้อมูลด้านความปลอดภัยในบริบทไทยอย่างเป็นทางการ

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

• ยื่นขอขึ้นทะเบียนยากับ อย. ไทย หรือพิจารณากรอบบัญชียาจำเป็นแห่งชาติสำหรับการเข้าถึงยา
• ดาวน์โหลดและวิเคราะห์เอกสารกำกับยา (SPC/Package Insert) เพื่อระบุคำเตือน ข้อห้ามใช้ และโปรโตคอลการติดตามความเป็นพิษ (hypermagnesemia)
• กำหนดแผนการติดตามความปลอดภัย ได้แก่ deep tendon reflexes ปริมาณปัสสาวะ (≥25 mL/ชม.) สัญญาณชีพ และระดับ Mg ในซีรัม

• ทบทวนโปรโตคอลการให้ยาที่เหมาะกับประชากรไทย เช่น การปรับขนาดตามน้ำหนักตัวและการจัดการในสถานพยาบาลที่มีทรัพยากรจำกัด