Olanzapine
| ระดับหลักฐาน: L5 | ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 3 รายการ |
สารบัญ
ใช้ txgnn-pipeline เพื่อตรวจสอบบริบทโครงการ ก่อนสร้างรายงาน
Olanzapine: จากยาต้านโรคจิตสู่ภาวะคอเอียงพลุ่งพล่านแบบไม่ร้ายแรงในทารก
สรุปสั้นๆ
Olanzapine เป็นยาต้านโรคจิตกลุ่มที่สอง (atypical antipsychotic) ซึ่งเดิมใช้รักษาโรคจิตเภทและโรคไบโพลาร์ โดยออกฤทธิ์หลักผ่านการยับยั้งตัวรับโดปามีน D2 และเซโรโทนิน 5-HT2A โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ ภาวะคอเอียงพลุ่งพล่านแบบไม่ร้ายแรงในทารก (Benign Paroxysmal Torticollis of Infancy) อย่างไรก็ตาม ปัจจุบัน ยังไม่มีการทดลองทางคลินิก และ ไม่มีวรรณกรรม สนับสนุนแนวทางนี้โดยตรง
ภาพรวมฉบับย่อ
| รายการ | เนื้อหา |
|---|---|
| ข้อบ่งใช้เดิม | ไม่พบทะเบียนยาในประเทศไทย |
| ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย | ภาวะคอเอียงพลุ่งพล่านแบบไม่ร้ายแรงในทารก (Benign Paroxysmal Torticollis of Infancy) |
| คะแนนการทำนาย TxGNN | 99.54% |
| ระดับหลักฐาน | L5 |
| สถานะการวางจำหน่ายในไทย | ✗ ไม่พบทะเบียนยาในประเทศไทย |
| จำนวนใบอนุญาต | 0 รายการ |
| คำแนะนำในการตัดสินใจ | Hold |
ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?
ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดจากแหล่งข้อมูลอย่างเป็นทางการ จากข้อมูลที่ทราบในทางเภสัชวิทยา Olanzapine เป็นยาต้านโรคจิตกลุ่ม atypical ที่ออกฤทธิ์เป็นสารปฏิปักษ์ที่ตัวรับโดปามีน D2 และเซโรโทนิน 5-HT2A ในเชิงทฤษฎี การปิดกั้นตัวรับทั้งสองอาจส่งผลต่อการควบคุมวงจรประสาทบริเวณ basal ganglia และ motor circuit ซึ่งมีบทบาทในการควบคุมการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อคอและลำตัว
อย่างไรก็ตาม ภาวะคอเอียงพลุ่งพล่านแบบไม่ร้ายแรงในทารก (BPTI) ในปัจจุบันถูกเชื่อมโยงกับยีนที่เกี่ยวข้องกับโรคไมเกรนในครอบครัว (migrainous familial allele) ซึ่งพยาธิกลไกแตกต่างจากเส้นทางโดปามีน/เซโรโทนินที่ Olanzapine ออกฤทธิ์อย่างมีนัยสำคัญ ทำให้ความเชื่อมโยงเชิงกลไกยังอ่อนแอมาก
ข้อพิจารณาสำคัญประการสุดท้ายคือกลุ่มผู้ป่วยเป้าหมายเป็น ทารกและเด็กเล็ก ซึ่งการใช้ยาต้านโรคจิตในกลุ่มอายุนี้มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยสูงมากและขาดข้อมูลยืนยัน การทำนายจาก TxGNN ในกรณีนี้จึงน่าจะสะท้อนความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างในกราฟความรู้ (knowledge graph) มากกว่าสัญญาณทางคลินิกที่แท้จริง
หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก
ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง
หลักฐานจากวรรณกรรม
ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง
ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย
ไม่พบทะเบียนยา Olanzapine ในฐานข้อมูล Thai FDA ณ วันที่สืบค้น (10 มีนาคม 2569)
ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย
กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา
สรุปและขั้นตอนถัดไป
การตัดสินใจ: Hold
เหตุผล: หลักฐานอยู่ในระดับ L5 ซึ่งหมายความว่ามีเพียงการทำนายจากโมเดลเท่านั้น ไม่มีการศึกษาก่อนคลินิก การทดลองทางคลินิก หรือวรรณกรรมใดๆ สนับสนุนการใช้ Olanzapine ในภาวะ BPTI และกลุ่มผู้ป่วยเป้าหมายเป็นทารกซึ่งมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยสูงมาก
หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:
- ขอข้อมูล MOA โดยละเอียดจาก DrugBank API (DG002) และดาวน์โหลดเอกสารกำกับยาจาก Thai FDA เพื่อประเมินคำเตือนและข้อห้ามใช้ (DG001)
- ทบทวนพยาธิสรีรวิทยาของ BPTI อย่างละเอียดเพื่อหาจุดเชื่อมโยงทางกลไกกับเส้นทาง D2/5-HT2A ให้ชัดเจนขึ้น
- ค้นหาหลักฐานการศึกษาก่อนคลินิก (in vitro/in vivo) ที่เกี่ยวข้องกับ Olanzapine และ torticollis หรือการควบคุมกล้ามเนื้อคอ
-
ประเมินโปรไฟล์ความปลอดภัยของ Olanzapine ในทารกและเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีก่อนพิจารณาขั้นตอนถัดไป