Propofol

ระดับหลักฐาน: L2

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ

สารบัญ

Propofol
Propofol: จากยาวิสัญญีสู่การรักษาโรคไมเกรน

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

ใช้ txgnn-pipeline เพื่อสร้างรายงานประเมินการนำยาเก่ามาใช้ใหม่สำหรับ Propofol

Propofol: จากยาวิสัญญีสู่การรักษาโรคไมเกรน

สรุปสั้นๆ

Propofol เป็นยาที่ใช้กันแพร่หลายในระดับสากลในฐานะยาสลบและยาระงับความรู้สึก (general anesthetic/sedative) อย่างไรก็ตามปัจจุบันยังไม่มีการขึ้นทะเบียนในประเทศไทย โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีประสิทธิผลต่อ โรคไมเกรน (Migraine Disorder) ด้วยคะแนนสูงถึง 99.69% ปัจจุบันมี การทดลองทางคลินิก 5 รายการ สนับสนุนแนวทางนี้ รวมถึงการทดลอง Phase 2/3 ที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว 1 รายการ

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ยาวิสัญญีทั่วไป / ยาสลบ (ไม่มีทะเบียนยาในประเทศไทย)
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	โรคไมเกรน (Migraine Disorder)
คะแนนการทำนาย TxGNN	99.69%
ระดับหลักฐาน	L2
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	✗ ยังไม่วางจำหน่าย
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Proceed with Guardrails

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดจาก DrugBank อย่างไรก็ตาม จากองค์ความรู้ทางเภสัชวิทยาที่ทราบกันดี Propofol ออกฤทธิ์โดยกระตุ้น GABA-A receptor เพิ่มการยับยั้งประสาทส่วนกลาง (GABAergic inhibition) ทำให้ผู้ป่วยหมดสติในขนาดสูง และลดระดับสติสัมปชัญญะในขนาดต่ำกว่าระดับวิสัญญี (subanesthetic dose)

กลไกที่เชื่อมโยง Propofol เข้ากับการรักษาไมเกรนคือ ความสามารถในการยับยั้ง cortical spreading depression (CSD) ซึ่งเป็นคลื่นไฟฟ้าที่แพร่กระจายช้าๆ ในสมองและมีบทบาทสำคัญในการกระตุ้นอาการนำ (aura) รวมถึงการปวดศีรษะไมเกรน นอกจากนี้ยังอาจปรับ trigeminal vascular pain pathway ซึ่งเป็นวงจรหลักที่ทำให้เกิดปวดศีรษะ และมีหลักฐานเบื้องต้นว่าอาจปรับ serotonin receptor ทางอ้อมด้วย

ความสมเหตุสมผลของการคาดการณ์นี้ได้รับการสนับสนุนจากแนวคิดว่า การยับยั้งการส่งสัญญาณประสาทผิดปกติที่เกี่ยวข้องกับไมเกรนสามารถเกิดขึ้นได้ด้วยขนาดยาต่ำกว่าระดับวิสัญญีมาก ซึ่งเป็นรากฐานที่ทำให้เกิดการทดลองทางคลินิกหลายรายการที่ใช้ low-dose propofol infusion ในห้องฉุกเฉินเพื่อรักษาไมเกรนเฉียบพลัน

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

หมายเลขการทดลอง	ระยะ	สถานะ	จำนวนผู้เข้าร่วม	ผลลัพธ์หลัก
NCT01604785	Phase 2/3	เสร็จสิ้น	74	ประเมินประสิทธิผลของ low-dose Propofol เป็นยาหยุดอาการไมเกรนเฉียบพลัน (abortive therapy) ในผู้ป่วยเด็กที่ห้องฉุกเฉิน พร้อมศึกษาขนาดยาที่ปลอดภัยในกลุ่มอายุนี้
NCT02485418	NA	เสร็จสิ้น	40	ศึกษาประสิทธิภาพ ขนาดยาที่ปลอดภัย และระยะเวลาออกฤทธิ์ของ low-dose Propofol infusion สำหรับการหยุดอาการไมเกรนในผู้ป่วยเด็ก
NCT02492295	NA	ยุติก่อนกำหนด	12	ประเมิน low-dose Propofol สำหรับไมเกรนรุนแรงที่ดื้อต่อการรักษาแรกในห้องฉุกเฉินผู้ใหญ่ (ยุติก่อนกำหนด รับผู้ป่วยได้เพียง 12 ราย สถิติไม่เพียงพอ)
NCT03789370	NA	ไม่ทราบ	130	เปรียบเทียบ Propofol กับ Sevoflurane ในการคงระดับวิสัญญีต่ออุบัติการณ์ปวดศีรษะหลังผ่าตัด ให้ข้อมูลสนับสนุนทางอ้อมเกี่ยวกับฤทธิ์ป้องกันปวดศีรษะของ Propofol
NCT02443220	NA	เสร็จสิ้น	315	ศึกษาผลของการฝังเข็มด้วยไฟฟ้าต่อการระงับปวดในผ่าตัดหัวใจ (Propofol ไม่ใช่ยาหลัก ความเกี่ยวข้องกับการรักษาไมเกรนโดยตรงต่ำ)

หลักฐานจากวรรณกรรม

ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องจากการสืบค้น PubMed สำหรับ Propofol และ migraine disorder

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

Propofol ยังไม่มีทะเบียนยาในประเทศไทย ตามข้อมูล Thai FDA ณ วันที่ตัดข้อมูล 2026-05-01 (ผลการสืบค้น: 0 ใบอนุญาต)

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Proceed with Guardrails

เหตุผล: มีการทดลองทางคลินิก Phase 2/3 ที่เสร็จสมบูรณ์ (NCT01604785, 74 ราย) และการทดลองสนับสนุนในกลุ่มเดียวกัน (NCT02485418, 40 ราย) ที่ประเมิน low-dose Propofol สำหรับไมเกรนเฉียบพลันโดยตรง หลักฐานอยู่ในระดับ L2 อย่างไรก็ตามยังมีช่องว่างข้อมูลสำคัญทั้งด้านกลไกและความปลอดภัย และยายังไม่มีทะเบียนในประเทศไทย

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

[DG001 — Blocking] รวบรวมคำเตือน ข้อห้ามใช้ และข้อมูลความปลอดภัยจากเอกสารกำกับยา TFDA (ดาวน์โหลดและวิเคราะห์ PDF จากเว็บไซต์ TFDA) ก่อนสามารถผ่าน S1 Safety Gate
[DG002 — High] ดึงข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์ (MOA) โดยละเอียดจาก DrugBank API เพื่อสนับสนุนการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงเชิงกลไก
ทบทวนผลลัพธ์โดยละเอียดของ NCT01604785 และ NCT02485418 (ขนาดยา ประสิทธิผล อุบัติการณ์ผลข้างเคียง) ก่อนตัดสินใจขั้นถัดไป
วางแผนแนวทางการขึ้นทะเบียนยาในประเทศไทย เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีใบอนุญาตใดๆ