Sildenafil

ระดับหลักฐาน: L5

ข้อบ่งใช้ที่ทำนาย: 10 รายการ

สารบัญ

Sildenafil
Sildenafil: จากภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศสู่ Ambras Type Hypertrichosis Universalis Congenita

## รายงานการประเมินของเภสัชกร

Using the txgnn-pipeline skill to guide report generation for TxGNN drug repurposing evaluation.

Sildenafil: จากภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศสู่ Ambras Type Hypertrichosis Universalis Congenita

สรุปสั้นๆ

Sildenafil เป็นยายับยั้ง PDE5 (phosphodiesterase type 5) ที่ออกฤทธิ์เสริมสัญญาณ NO-cGMP ทำให้หลอดเลือดขยายตัว เดิมพัฒนาขึ้นเพื่อรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศและความดันหลอดเลือดปอดสูง (pulmonary arterial hypertension) และปัจจุบันยังไม่ได้ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย โมเดล TxGNN คาดการณ์ว่าอาจมีผลต่อ Ambras Type Hypertrichosis Universalis Congenita ซึ่งเป็นภาวะขนดกแต่กำเนิดแบบ Ambras โรคหายากมากที่เกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมในโดเมน TRPS ปัจจุบัน ยังไม่มีการทดลองทางคลินิกและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง สนับสนุนแนวทางนี้โดยตรง ระดับหลักฐานอยู่ที่ L5 (เฉพาะการทำนายจากโมเดล)

ภาพรวมฉบับย่อ

รายการ	เนื้อหา
ข้อบ่งใช้เดิม	ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ, ความดันหลอดเลือดปอดสูง
ข้อบ่งใช้ใหม่ที่ทำนาย	Ambras Type Hypertrichosis Universalis Congenita (ขนดกแต่กำเนิดแบบ Ambras)
คะแนนการทำนาย TxGNN	98.41%
ระดับหลักฐาน	L5
สถานะการวางจำหน่ายในไทย	❌ ยังไม่ได้วางจำหน่าย
จำนวนใบอนุญาต	0 รายการ
คำแนะนำในการตัดสินใจ	Hold

ทำไมการคาดการณ์นี้จึงสมเหตุสมผล?

ปัจจุบันยังขาดข้อมูลกลไกการออกฤทธิ์โดยละเอียดในฐานข้อมูล อย่างไรก็ตาม Sildenafil เป็นยาที่รู้จักกันดีในกลุ่ม PDE5 inhibitor ออกฤทธิ์โดยยับยั้ง phosphodiesterase type 5 ทำให้ cyclic GMP (cGMP) ไม่ถูกสลาย ส่งผลให้สัญญาณ NO-cGMP pathway ทำงานแรงขึ้น และกล้ามเนื้อเรียบผ่อนคลาย หลอดเลือดขยาย กลไกนี้มีทฤษฎีว่าอาจเกี่ยวข้องกับการควบคุมวงจรการเจริญของรูขุมขน (hair follicle cycle) เนื่องจาก NO-cGMP มีบทบาทในการควบคุมเซลล์ต้นกำเนิดของรูขุมขน

อย่างไรก็ตาม Ambras Type Hypertrichosis Universalis Congenita เป็นโรคหายากมากที่เกิดจากความผิดปกติของยีนในโดเมน TRPS (Trichorhinophalangeal Syndrome protein) ซึ่งเป็นปัจจัยควบคุมการถอดรหัสพันธุกรรมของเส้นขนในระดับเอมบริโอ พยาธิสรีรวิทยาของโรคนี้อยู่ในระดับการพัฒนาของยีนเป็นหลัก ไม่ใช่ระดับ PDE5 signaling ทำให้ ยังไม่มีหลักฐานใดที่เชื่อมโยงกลไก Sildenafil เข้ากับโรคนี้โดยตรง

การคาดการณ์นี้จึงมาจากโมเดล TxGNN ล้วนๆ ซึ่งอาจตรวจจับรูปแบบความสัมพันธ์ระหว่างยาและโรคในระดับ knowledge graph โดยที่กลไกที่แท้จริงยังไม่ได้รับการพิสูจน์ในเชิงทดลอง

หลักฐานจากการทดลองทางคลินิก

ปัจจุบันยังไม่มีการลงทะเบียนการทดลองทางคลินิกที่เกี่ยวข้อง

หลักฐานจากวรรณกรรม

ปัจจุบันยังไม่มีวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง

ข้อมูลการวางจำหน่ายในประเทศไทย

Sildenafil ยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียนในประเทศไทย ไม่มีใบอนุญาตหรือข้อมูลทะเบียนยาในฐานข้อมูล อย.

ข้อพิจารณาด้านความปลอดภัย

กรุณาดูข้อมูลความปลอดภัยในเอกสารกำกับยา

สรุปและขั้นตอนถัดไป

การตัดสินใจ: Hold

เหตุผล: หลักฐานสำหรับการใช้ Sildenafil ใน Ambras Type Hypertrichosis Universalis Congenita อยู่ในระดับ L5 กล่าวคือมีเพียงการทำนายจากโมเดล ไม่มีการทดลองทางคลินิก ไม่มีวรรณกรรมสนับสนุน และกลไกการออกฤทธิ์ยังไม่มีความเชื่อมโยงที่พิสูจน์ได้กับพยาธิสรีรวิทยาของโรค นอกจากนี้ยาก็ยังไม่ได้ขึ้นทะเบียนในประเทศไทย

💡 หมายเหตุ: ในบรรดาข้อบ่งใช้ทั้ง 10 รายการที่โมเดลทำนาย ข้อบ่งใช้ Genetic Alopecia (อันดับ 9) มีหลักฐานสนับสนุนสูงที่สุด (L3) โดยมีการทดลองทางคลินิก 2 รายการ รวมถึง Phase 1 ที่เสร็จสิ้นแล้ว (NCT06527729: Sildenafil-loaded Lipid Nanocarrier สำหรับ Alopecia Areata) และการเปรียบเทียบโดยตรงกับ Minoxidil 5% — อาจพิจารณาเป็นเป้าหมายรองที่มีศักยภาพ

หากต้องการดำเนินการต่อต้อง:

ศึกษากลไกการออกฤทธิ์ (MOA) ของ Sildenafil ต่อ TRPS domain gene regulation ในระดับก่อนคลินิก
ดำเนินการศึกษา in vitro บนเซลล์รูขุมขนที่มีการกลายพันธุ์ TRPS ก่อนพิจารณาขั้นตอนถัดไป
รวบรวมข้อมูลความปลอดภัยจาก SmPC/PIL ฉบับสากล (เนื่องจากยังขาดข้อมูลจาก อย. ไทย)
พิจารณาขึ้นทะเบียนยาหรือขอ Compassionate Use ก่อนการวิจัยทางคลินิกในประเทศไทย

⚠️ ข้อจำกัดความรับผิดชอบ: รายงานนี้จัดทำขึ้นเพื่อการวิจัยและอ้างอิงเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ การนำยาเก่ามาใช้ใหม่ต้องผ่านกระบวนการทดสอบทางคลินิกและการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลก่อนนำไปใช้จริงเสมอ